Friday, May 04, 2007

O αυτοματισμός του ARCHIE



Μετά την κατάκτηση της ορατής πλευράς της σελήνης, δηλαδή της πρώτης
εννοιολογικής εικόνας για το διαδίκτυο είχε σειρά η άλλη πλευρά. Η πρώτη
εικόνα ήταν ότι υπάρχει μια οντότητα που έχει περάσει από διάφορες φάσεις
εξέλιξης. Κάθε φάση προσθέτει το δικό της ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που
μετασχηματίζει την αρχική δομή. Θα στηρίξω την κατανόηση του διαδικτύου πάνω
στην εξελικτική του λογική, αυτό ήταν το κύριο νόημα της πρώτης εικόνας.


Ποιος ήταν ο μηχανισμός της εξέλιξης για κάθε νέο υπο-σύστημα ; όπως η κατασκευή ΜΙΜΕ (δες σχετικό ποστάρισμα), το DNS (δες σχετικό ποστάρισμα) κ.α μηχανισμός που σταδιακά επέκτεινε την δομή του διαδικτύου;

Η σύνθετη δομή του διαδικτύου, αναπτύσσεται βήμα-βήμα, πως ερμηνεύεται η μετάβαση από την Φάση Ν στην Φάση Ν+1 ;

Ενας επισκέπτης φοιτητής από ΗΠΑ στο ΝΟC μας έδειξε πως να χρησιμοποιήσουμε τον ARCHIE client. Είχαμε ήδη την εμπειρία της χειροκίνητης συλλογής πληροφορίας (δες ποστάρισμα για Παγκόσμιο Ιστό). Στην πραγματικότητα το υπο-σύστημα ARCHIE από το McGill υπερκέρασε το δικό μας προτζεκτ "info hunt". Εδώ βρήκα την ζητούμενη ερμηνεία: Η μετατροπή μιας χειροκίνητης κατανεμημένης διαδικασίας από ένα αυτόνομο υπο-σύστημα. Δηλαδή το χειροκίνητο "info hunt" που αντικαθίσταται από τον αυτοματισμό του ARCHIE. Βέβαια το ίδιο ισχύει και για κάθε άλλο χειροκίνητο "info hunt" δηλαδή μια διαδικασία που λαμβάνει χώρα σε όλα τα μήκη και πλάτη του δικτύου, επαναλαμβανόμενη (*) για κάθε περίπτωση αναζήτησης κάποιας πηγής (networked information resources (nir)". Το υπο-σύστημα ARCHIE ήταν το πρώτο σύστημα NIR (υπάρχει άρθρο: publish with anon ftp).

Μέσα στο "working group - nir" άκουσα πρώτη φορά μια σειρά από έννοιες: HYPER-G, WAIS, Gopher, WWW κλπ. Τα είχα όλα αυτά μπροστά μου προσπαθώντας να βρώ μια άκρη, καταλάβαινα ότι συμμετείχα στο πεδίο της καινοτομίας, ήταν όμως αρκετά δύσκολο να τοποθετήσω τα πράγματα σε κάποια σειρά (δες ποστάρισμα Παγκόσμιος Ιστός). Αργότερα, έκανα και προβλέψεις:

Έβλεπα στα στατιστικά του NSFNET ότι το gopher τρέχει με χίλια ενώ το www έτρεχε με 200% (δες περιοδικό Internet Society) όμως δήλωσα δημόσια τον εντοπισμό του www σαν το δαρβινικό αποτέλεσμα της πρόκλησης NIR. Αυτό γιατί είδα ανώτερη περίπτωση "αυτοματισμου" σε σχέση με τον Gopher. Δηλαδή είδα τι σημαίνει "internet scale". Να πως σκέφτηκα, με βάση την πρώιμη έννοια "επόμενο κβάντο αυτοματισμού":

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ WWW

WWW = multimedia + FTP, multimedia = ΜΙΜΕ 1.0
WWW = URL + HTML + HTTP, URL = scheme based on protocol://...DNS.../filesystem


Η αντίστοιχη ανάλυση συστήματος για το gopher είχε αδύνατα χαρακτηριστικά, ένα αρκετά πιό χειροκίνητο σύστημα. Η κλιμάκωση ήταν το ζητούμενο δηλαδή η παραγωγή περιεχομένου σε τεράστια κλίμακα. Δεν ήταν φυσικά το WWW του CERN (T.B.Lee 1989) από μόνο του αρκετό χρειάστηκε ο μηχανισμός IN-LINE-GRAPHICS του NCSA MOSAIC (Marc Andressen 1991) για να κάνει το website έννοια άξια αντιγραφής (#).

Το συμπέρασμα είναι ότι η τάση WWW-CERN-NCSA είχε ενσωματώσει μια σειρά από χαρακτηριστικά αυτοματισμού σε σχέση με το ανταγωνιστικό Gopher που το έκαναν να επικρατήσει. Το μοντέλο "κβάντο αυτοματισμού" είχε κάνει την πρώτη πρόβλεψη.


(*) επαναλαμβανόμενη, δηλαδή recursive


(#) να πως λύθηκε το πρόβλημα σχετικά με τη προέλευση των πηγών πληροφόρησις, που ανέφερα στο ποστάρισμα για τον Παγκόσμιο Ιστό.

Friday, February 23, 2007

Ο μετασχηματισμός ΜΙΜΕ 1.0



Η κατασκευή Χ.400 multimedia mail
θα μπορούσε να είναι ένας άλλος τίτλος για το σημερινό ποστάρισμα και αφορά την δημιουργία ένος εργαλείου, πολυμεσικό ηλεκτρονικό ταχυδρομείο με υποστήριξη ελληνικών την εποχή που δεν είχε ακόμη εμφανιστεί η περιβόητη Ευδώρα-Εudora ενώ εργαλεία όπως ELM, PINE και τα πιό προωθημένα MH, XMH χειρίζονταν μόνο ascii/text.

Το πιό ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η καινοτομία έγινε στο πλαίσιο προώθησης του Εθνικού OSI δικτύου, με το στάνταρ Χ.400 (84) όπως προέβλεπε η σχετική ανάθεση από την DGXIII της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (national project V.5805). Έβαλα σαν παραδοτέα του έργου την σύνδεση με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο τύπου RFC822 και την πρακτική αξιολόγηση των δύο συστημάτων. Αναπτύχθηκαν προγράμματα - PERL scripts (Εβίνα Μακρή, Κώστας Μαρνέρης) για τα στατιστικά της διακινούμενης πληροφορίας (domains, lists) για να συγκρίνω τα αποτελέσματα. Το κλειδί ήταν οι κόμβοι RFC987 (ALG - application level gateway) που είχαν αναπτυχτεί (quipu, sunlink-mhs) με στόχο την προσέγγιση των δύο κόσμων ISO και IETF. Οι Marshall Rose και Steve Kille (στην ίδια ομάδα εργασίας του RARE WG messaging/directories) ήταν οι κύριοι συντελεστές αυτής της πολιτικής.

Σε αυτό το έργο "Value 5805" της ΕΕ περί προώθησης των Δικτυακών Υποδομών στην Ελλάδα το εργαλείο για "multimedia" ηλεκτρονικό ταχυδρομείο θα κάλυπτε την ανάγκη για ελληνικά .
Το manual
του εργαλείου περιγράφει τα δομικά του στοιχεία. Η ΓΓΕΤ, το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ, το ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ και ο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ έτρεξαν το λογισμικό με επιτυχία. Μια ομάδα στο ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (TSI) πρότεινε να αναλάβει την διανομή του εργαλείου αλλά δεν συνεργάστηκα (mea culpa) και έτσι πρόκανε η Ευδώρα :-( , αν και το εργαλείο είχε ελεύθερη άδεια χρήσης.


MIME σημαίνει Μulti-purpose Internet Message Extentions,δηλαδή ο μηχανισμός εισαγωγής πολυμέσων στο δίκτυο, αρχικά στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και μετά σε κάθε άλλη εφαρμογή όπως το WWW (+). Ηταν το standard για τη μορφή-format των μηνυμάτων. Στην ορολογία των αντιπέρα του Ατλαντικού ανταγωνιστών της OSI-φικής Ευρώπης λέγεται πιό χαλαρά RFC. (*)

Είχα ήδη αρχίσει να αισθάνομαι τα κύματα "καινοτομίας" που χαρακτήριζαν το νέο περιβάλλον (δηλαδή το αντι-OSI δικτυακό περιβάλλον.

Η Μαρία Δήμου από το CERN έστειλε μια μελέτη για τους email clients και αναφορά στο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό "ΜΙΜΕ 1.0".


Με το ΜΙΜΕ βρήκα τι ιδέες computational email και "ΕΜ -enabled mail" του N.Borenstein και άρχισα να φαντάζομαι μια Global Internet Machine (GIM) πλατφόρμα για νέες εφαρμογές


Επίσης, άρχισε να δένει η έννοια "εξέλιξη" σε σχέση με την GIM, σαν μια μετάλαξη κάτω από την επίδραση της έννοιας Metasystem transition .

Ο μετασχηματισμός MIME ήταν μια τέτοια μετάλλαξη και μάλιστα ενώ το δίκτυο βρισκότανε σε πτήση. Ο μηχανισμός metamail του Borenstein ενσωματωνόταν στο λειτουργό εξάρτημα sendmail, σταδιακά από μέιλερ σε μέιλερ.

Εδώ σαφώς απέκτησα εικόνα για το πως δημιουργείται η καινοτομία στο δίκτυο και μάλιστα μέσα από μια πραγματική κατασκευή τουλάχιστον στην ελληνική επικράτεια του διαδικτύου.

Επίσης εντόπισα μια οπτική γωνία θεώρησης των δικτυακών πραγμάτων που έδινε νόημα στην ερώτηση "τί ειναι το διαδίκτυο ;" (δες ποστάρισμα στο αγγλοφωνο μπλογκ).

Το MIME ήταν το πρώτο μου επίτευγμα τόσο σαν έννοια θεωρίας όσο και σαν εργαλείο στο πεδίο του internet developement.

Δυστυχώς ήμουν μέσα σε τεράστια πληροφοριακή καταιγίδα του κυβερνοχώρου αλλά κυρίως μέσα σε ένα εχθρικό εργασιακό χώρο στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ το 1994 που η συνισταμένη των γεγονότων οδήγησε να μην προχωρήσω με την καινοτομία αυτή αν και έκανα έναν σοβαρό σχεδιασμό.


(+) συχνά γράφεται από δημοσιογράφους κλπ ότι το WWW ήταν επίτευγμα του CERN, ο T.B.Lee με βοηθό τον R. Cailliau .... Ξεχνούν ότι η πρώτη φάση του Ιστού δεν είχε πολυμέσα ήταν μόνο ascii/text . Μάλιστα υπάρχουν αρνητικά σχόλια σχετικά με το κακό που προξένησε η εισαγωγή του in-line graphics από την ομάδα του NCSA (Marc Andreessen,Eric Bina) γιατί έφερε την TV-like κουλτούρα του κλικ.

(*) ο κύριος λόγος που επικαλούνταν οι Ευρωπαίοι μηχανικοί δικτύων/πληροφορικής ενάντια στην τεχνολογία του internet (1984-1994) ήταν ότι βασίζονταν σε κείμενα "αέρα" όπως τα λεγόμενα RFC και σε ανύπαρκτους νομικά οργανισμούς όπως IETF. Υπήρχαν και σύμμαχοι εξ'ΗΠΑ που είχαν την ίδια γνώμη. Είχαν στο μυαλό τους οργανισμούς όπως ISO και CCITT με διαδικασίες μπετόν-αρμέ.

Thursday, February 22, 2007

ISOSUN - ο δικέφαλος γίγας



















ISOSUN = ISO + SUN

ISO σημαίνει International Standards Organization και το μοντέλο κατασκευής δικτύων "Open System Interconnection - OSI", τεχνολογία με στάνταρς για να φτιάξεις το COSINE με τα πρωτόκολλα OSI του ISO (X.25/28/29, X.400/500). Ηταν η βασική φιλοσοφία του εγχειρήματος δηλ. προσανατολισμός στα στάνταρς (όχι ιδιόκτητη τεχνολογία) και ανοικτά συστήματα όπως το UNIX.

COSINE είναι το πρώτο μεγάλης κλίμακας Ερευνητικό Έργο (*), στην κατηγορία EUREKA της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Cooperation for Open Systems IN Europe.


SUN σημαίνει SUN MICROSYSTEMS, SUNOS (UNIX SV, UNIX-BSD) δηλαδή Τεχνολογία για να φτιάξεις ένα κόμβο στο INTERNET όπως προσδιορίζουν τα πρωτόκολλα TCPIP του ΙΕΤF (rfc xyz).

O ISOSUN είχε και τις δύο τεχνολογίες
  • (a) tcp/ip, rip, dns, bsd sockets κλπ
  • (b) X.25, X.400
Αλλά το πιο σημαντικό ήταν ότι είχε ένα πακέτο βασισμένο στο πρωτόκολλο RFC987 που γεφύρωνε τους δύο κόσμους μέσω του Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου (αργότερα πήρε το όνομα SUNLINK MHS)

Ο ISOSUN είναι ο υπολογιστής που στήριξε την ανάπτυξη του:
  • COSINE (IXI, X.400-MHS, RFC-987 GATEWAY) του
  • EUROPANET (πατέρα του DANTE και παππού του GEANT) και του
  • ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ "ΑΡΙΑΔΝΗ" (πατέρα του ΕΔΕΤ και παππού του ΕΔΕΤ2 και ενός μεγάλου τμήματος του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ INTERNET (Autonomous System 2546 στο NSFNET το 1992)

Το αδελφάκι της ο LEON.NRCPS.ARIADNE-T.GR στήριξε τον πρώτο ΔΗΜΟΣΙΟ ISP στην Ελλάδα



ΑΡΙΑΔΝΗ σημαίνει το σχέδιο ανάπτυξης του Εθνικού Δικτύου Έρευνας - ιδρυτής ο ΝΙΚΟΣ ΜΑΛΑΓΑΡΔΗΣ (το όνομα "αριάδνη" τελικά έφτασε μέχρι και το δίκτυο με τα ΚΕΠ του ΥΠΕΣΔΑ, κάτι τέτοιο λέει το παράξενο ιδεόγραμμά τους, μοιάζει με παπάκι και έχει κόκκινη τελεία στο κέντρο). Το ΑΡΙΑΔΝΗ ξεκίνησε από το ΥΒΕΤ (Υπουργείο Βιομηχανίας) στο Σύνταγμα, μετά στην ΓΓΕΤ στην Μεσογείων, μετά στην Αρχελάου στο Παγκράτι σε ανεξάρτητο κτήριο και τέλος στον ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ (Ινστ. Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών).



ARIADNE NETWORK ελληνική σημμετοχή στο COSINE, ιδρυτικό μέλος της διεθνούς κοινοπραξίας, αργότερα έγινε ιδρυτικό μέλος του DANTE - Deliveralty of Advanced Network Technology to Europe

ARIADNE-T το όνομα που σκέφτηκα, να διατηρεί το όνομα που σκέφτηκε ο κ. Ν.Μαλαγαρδής, να αποτελεί Domain Name για το INTERNET χωρίς την πιθανή συμπλοκή με το ARIADNE του ΙΤΕ στην Κρήτη που ήταν ο πρώτος ελληνικός κόμβος UUCP και βρίσκετο σε φάση μετάβασης στο DNS. Επίσης δήλωνε το ερώτημα "OSI or IP ?" (δες τον προβληματισμό στην μελέτη για το ΤΕΕ)

Το πρώτο πειραματικό λογισμικό για προγραμματισμό δικτύου έτρεξε πάνω στον ISOSUN, Η σύνδεση με το NSFNET, Οι πρώτες συνδέσεις Πανεπιστημίων (ΑΘΗΝΑΣ, ΑΙΓΑΙΟΥ, ΘΡΑΚΗΣ, ΠΑΤΡΑΣ, ΠΑΝΤΕΙΟΥ, Πολ. Κρήτης, ΤΕΙ Αθήνας) της ΓΓΕΤ, του ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ, του ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ.

Κάποια στιγμή μια ομάδα στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ έκανε τον ISOSUN front-end σε μινι-υπερ-υπολογιστή των PARSYTEC που δεν είχε δικό του δίσκο (τα είχα πάρει στο κρανίο με αυτή την κίνηση, γιατί δεν πήρατε τον LEON ? "μα ήταν πιό κοντά" ήταν η απάντηση του Υπευθύνου και ο κόμβος μας στο διαδίκτυο σερνότανε φυσικά, ναι τόση αγάπη για το διαδίκτυο).


Το πρώτο πρώτο διάγραμμα σχετικά με τη κατάσταση του Ιντερνετ στην Ελλάδα (το μεγαλύτερο τμήμα της εποχής) δείχνει το θέση του ISOSUN μαζί με τον αντικαταστάτη του τον δρομολογητή CISCO-AGS (μάλλον τον πρώτο που έφτασε στην Ελλάδα). Ένα βράδυ ενώ προσπαθούσα ένα νέο κόμβο (ΑΤΚΟ, PLANET ??) έβλεπα περίεργα πράγματα να συμβαίνουν στον ISOSUN. Αργότερα κατάλαβα ότι ήταν μπαγκ - bug στο λογισμικό SUNOS IP/X.25 που μόνο 8 συνδέσεις υποστήριζε. Στην ενάτη δεν έλεγε τίποτε αλλά έκανε χαοτική πολυπλεξία των πακέτων οπότε δεν είχα άλλη επιλογή από το σετ των CISCO (1 AGS, 2 MGS, 2 IGS). Λόγω προβλημάτων συνεργασίας της ομάδας (Αρβιλιάς, Κοροβέσης, Δρίγκας, Τελώνης) είχα αποφασίσει άλλος μηχανικός να χειριστεί το θέμα. Όμως το προσωπικό έπρεπε να υποχωρήσει έτσι μες τη νύχτα πήρα τον AGS
από το κουτί και ο γίγας πέρασε σε δεύτερο ρόλο στην διάταξη του ΛΑΝ.


Monday, February 05, 2007

CIDR -αλλαγή μηχανής δρομολόγησης σε πτήση

Τα αρχικά δηλώνουν Class-less Inter-Domain Routing Πως ερμήνευσα τις αλλαγές που σχετίζονται με δρομολόγηση στο διαδίκτυο (κυρίως στο core routing) μέσα στο μοντέλο "κβάντο αυτοματισμού". Ένα μοντέλο για το διαδίκτυο και τις αλλαγές του. Βασικές έννοιες του CIDR περιγράφτηκαν στην πτυχιακή του 1997 στο κεφάλαιο περί IPv6 Έζησα τα γεγονότα που αφορούν την επέκταση του συστήματος δρομολόγησης που είχε μέχρι το 1993 το διαδίκτυο. Τι θυμάμε από το CERN και τους Jean-Michell Jouanigot, Martin Olivier, συνάντηση με τον Brian Carpenter επικεφαλή της ομάδας δικτύων του CERN, πως κέρδισα μια νέα γραμμή 9.6Κbps ΙP Αθήνα-Γενεύη, φέρνοντας την ΑΡΙΑΔΝΗ πιό κοντά στις εξελίξεις του Ιντερνετ). Τον πειραματισμό με τα 8 Mbps broadband με τον ΟΛΥΜΠΟ στο διάστημα, έργο CHEOPS του CERN   που έφερα στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ και μαζί τον πρώτο δορυφορικό σταθμό για τον Olympus Satellite.
Βέβαια το δημοσιο-υπαλληλικό κατεστημένο στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ γρήγορα κατάφερε να με βγάλει από το έργο, ακόμα και από την emailist δηλώνοντας άλλον εκπρόσωπο στην ομάδα (σαν συμβασιούχος έργου δε παίζεις τους μονιμάδες με τίποτα). Ετσι έχασα την ευκαιρία να εμπλακώ με οπτική μεταγωγή - optical switching. Ενας καταπληκτικός εξοπλισμός που έμεινε στα αζήτητα. Η έννοια "backbone" ήταν σημαντικό μάθημα περί διαδικτύου, υπήρχε η ανάγκη σχεδιασμού του ΕΒΟΝΕ σαν ethernet πεντάγωνο να αξιοποιεί τα 3-4 fat-pipes της Ευρώπης προς Αμερική σαν ένα δίκτυο και μια οντότητα δρομολόγησης. Τι θυμάμε για το πρώτο CISCO στην Ελλάδα του Σαρτζετάκη (στοιχεία "συνεργασίας" με το ΙΤΕ με θέμα τη δικτύωση της χώρας, ένας ανταγωνιστικός διάλογος με αφορμή το ISODE, δεν μπορεί να κατέβει με τα 9.6 Kbps της Αριάδνης,έλεγε ο Στέλιος σαν μομφή το άκουγα εγώ κλπ κλπ :-) ) Η συμμετοxή μου στο πενταγωνικό ΕΒΟΝΕ (εκεί δοκιμάστηκε το BGP Policy Routing του ΙΕΤF), δεν είχε να προσφέρει τεχνογνωσία στην ομάδα έργασίας έτσι προσφέρθηκα για πρακτικογράφος. Οι γκουρού των δρομολογητών (BATES, LOTHBERG, STOCKMAN) έκαναν την κύρια δουλειά στην ομάδα για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη του EBONE, για τον καθένα ξεχωριστά μπορεί να γραφτεί ιστορία. Ο Tony Bates ευθύνεται για την ιδέα να μετατρέψω την Αριάδνη από πρόγραμμα OSI σε πρόγραμμα ανάπτυξης του Ελληνικού διαδικτύου. Οταν ο Bateς έφυγε από το ULCC για το RIPE, Ο Goldstein του NSF τον προβάδισε με τον χαρακτηρισμό "Τοny εγραψες ιστορία ...", πρόσφατα η CISCO τον προσέλαβε με τον τίτλο CISCO Innovator. Αυτή εδώ η εικόνα της Αριάδνης δεν είναι παρά ένα αντίγραφο αυτής του Tony για το JANET, το αντίστοιχο του ΑΡΙΑΔΝΗ για την Βρετανία. Ο Bernard Stockmann ευθύνεται (από το group IETF OPS) για το μάθημα καθοδήγησης του EBONE, το μάθημα σχεδιασμού του πρώτου σύνθετου backbone. Εκεί έμαθα βασικά στοιχεία της τεχνολογίας δρομολόγησης σε συνθήκες ζωντανών εξελίξεων (τα εφάρμοσα αργότερα στο ΟΤΕΝΕΤ). Και από τον Peter Lothberg πήρα την συναρπαστική εμπειρία, τι σημαίνει να τρέχεις μια "fat pipe" US-EU στο παγκόσμιο διαδίκτυο. Αργότερα έμαθα ότι και η CISCO το ίδιο έκανε με μένα (σε άλλη κλίμακα βέβαια) για τον σχεδιασμό των οπτικών δρομολογητών της σειράς GSR. Προσέλαβε τον Peter για σύμβουλο σχεδιασμού. Η αναφορά σε επώνυμους αποτελεί στοιχείο τεκμηρίωσης των ζωντανών παγκόσμιων εξελίξεων, αποτελεί πηγή των δικών μου μαθημάτων aλλά λειτουργεί και σαν προτροπή για επανάληψη της "συνταγής" από νέους developers (δες ποστάρισμα "Η αξία της διεθνούς σκηνής"). Η συνύπαρξη με Τζωρτζάκη (δύο ελληνικές συμμετοχές στο working group !)στο ΕΒΟΝΕ (ομάδα κατασκευής ενός ευρωπαικού δικτύου-κορμού για το διαδίκτυο) και στο RIPE (ομάδα συντονισμού παρόχων διαδικτύου στην Ευρώπη). Το αναφέρω γιατί έκανε μεγάλη εντύπωση στους άλλους εκπροσώπους, ιδιαίτερα για το "διπλό" κόστος της συμμετοχής από μια φτωχή χώρα.Τόσο το ΙΤΕ όσο και η ΑΡΙΑΔΝΗ/ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ συμμετείχαν στην δημιουργία του RIPE γιατί είχαμε διαφορετική αφετηρία. (Το ΙΤΕ είχε το BITNET-ΙΒΜ έτσι έστελνε τον Παντελή ενώ εγώ πήγαινα σαν Εθνικό Δίκτυο Ερευνας ΑΡΙΑΔΝΗ από την Ελλάδα). Κάπου το 1991/92 όταν άρχισαν οι πρώτες προσπάθειες για ενοποίηση των δραστηριοτήτων μας (Χαλάτσης, Ορφανουδάκης) συζητήσαμε για τον "εξορθολογισμό" των διεθνών συμμετοχών. Πάντως, τα τότε αποτελέσματα της συμμετοχής δεν πιστεύω ότι έχουν το ίδιο impact με την μετέπειτα συμμετοχή. Νομίζω, ότι η σταδιακή έλλειψη "οράματος" είναι η αιτία. Παρόμοια υποβάθμιση εντός του ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ, είναι ακόμη πιο απογοητευτική η εικόνα, μόνο σε επισκέψεις υπουργών και επιφανών επισκεπτών θυμούνται κάπως το θέμα και γίνεται αναφορά. Τις υπόλοιπες μέρες βλέπουν "σύνδεση συσκευής σε μία άλλη" μια τεχνική λεπτομέρεια. Ουτε μια ερώτηση διάολε !! "τι βλέπεις να είναι αυτό το ιντερνέτ" σαν επιστήμονας ?. Παρακολουθούσα την λίστα big-internet σχετικά με τις αλλαγές που συζητούνταν πάνω στα προβλήματα κλιμάκωσης των διευθύνσεων, προβλήματα δρομολόγησης (ο ρυθμός επέκτασης των μνημών σε δρομολογητές ήταν μικρότερος της αύξησης του πίνακα δρομολόγησης σε χωρητικότητα). Αργότερα όταν ήμουν εκτός ΑΡΙΑΔΝΗ, έτρεχα την υποδομή της SUPERFAST FERRIES και μέσα από το X.25 έκανα λογκιν στον ΕΡΜΗ που λάμβανε τις ανακοινώσεις της λίστας, εκτός και αν η πληροφορία ήταν πλέον στον Ιστό WWW οπότε έτρεχα lynx πάνω στο hypertext κείμενο χωρίς in-line γραφικά. Τότε παρακολουθούσα τα περί IPv7 και πως το CIDR είναι μια λύση του IPv4 κόσμου αλλά που ενσωματώνεται και στην νέα γεννιά IPv6 (το 7 εγκαταλήφτηκε σύντομα. Εδώ ήταν που σκέφτηκα οτι βλέπω κάτι που έχει εξελικτική λογική (pattern). To CIDR ήταν ο μετασχηματισμός του χειροκίνητου συστήματος core routing σε (υπό-)σύστημα αυτοματισμού. Ένα νέο επίπεδο και νέο είδος διεθύνσεων (autonomous system, prefix, variable address mask) πάνω στο υπάρχον επίπεδο του IP, ένας νέος μηχανισμός άθροισης ΙP addresses και συμπύκνωσης σε ένα address-prefix ώστε στους κεντρικούς δρομολογητές να φτάνει μία εγγραφή δρομολόγησης για πολλές των ακραίων δικτύων. Το αποτέλεσμα ήταν οικονομία IP διευθύνσεων και συγκράτηση της αύξησης στους κεντρικούς πίνακες δρομολόγησης. Το πλέον εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η αλλαγή, αυτή η καινοτομία στο δίκτυο έγινε χωρίς να σταματήσει να λειτουργεί. Μια νέα φάση εξέλιξης στο δίκτυο, ένα νέο βήμα αυτοματισμού, το CIDR-κβάντο αυτοματισμού Όλα τα παραπάνω έχουν σχέση με τη δική μου κατανόηση στα θέματα δρομολόγησης, συνδέονται με πραγματικά γεγονότα στα μέρη που σχεδιάστηκε η τεχνολογία, περιλαμβάνει συναντήσεις και γνωριμίες με ανθρώπους κλειδιά τόσο στο διεθνές όσο και στο ελληνικό στερέωμα.

Monday, January 22, 2007

TELMAT SM90 UNIX edition 7



Αυτή ήταν η πρώτη μηχανή (Motorola 68xxx, Unix edition 7, SMX) που βρήκα να λειτουργεί στο δωμάτιο του 3ου ορόφου της ΓΓΕΤ στο Σύνταγμα τον Σεπτέμβριο του 1986. Αργότερα ήρθε η εμπορική έκδοση της συσκευής (workstation/server) με την ονομασία "BULL-SPS7". Δυστυχώς τα πάντα ήταν στα Γαλλικά και έτσι δεν μπόρεσα να πειραματιστώ με το λογισμικό επικοινωνιών TCP/IP που διέθετε. Πειραματίστηκα αρκετά όμως με το UUCP - Unix-to-Unix-CoPy.

Σε αυτή την μηχανή μαζί με τον εξοπλισμό Χ.25 δοκίμασα το πρώτο networking paradigm - remote login και το "μαρκετιγκ" για την αξία του networking, χωρίς εντυπωσιακά αποτέλεσματα, η εμφάνιση του PC ακύρωνε το επιχείρημα της πρόσβασης εξ'αποστάσεως σε υπολογιστές. Τα λαμπάκια των μόντεμ παρέμεναν ακίνητα, ένδειξη της έλλειψης επικοινωνίας. Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια (5-6 ?) για τρεμοσβήσουν τα λαμπάκια στο NOC του δικτύου

Μερικούς μήνες μετά έμαθα για το bang-style addressing ycor!sm90!sps7!mcvax αλλά την κεντρική έννοια του "UUCP cloud" άργησα να την αντιληφθώ γιατί οι δικές μου εμπειρίες τόσο με το PSS όσο και το DECNET ήταν one-to-one μετάδοση πληροφορίας. Ακόμα και με το email δεν έγινε το κλικ, άργησα να δώ την σημασία του γιατί η εμπειρία της κλιμάκωσης απαιτούσε συστηματική χρήση της επικοινωνίας για παραγωγική ανάγκη και όχι απλά για DEMO.

Monday, October 09, 2006

RS-232




Η αξία των καλωδίων, πριν έρθει το do-it-yourself UTP - unsielded twisted pair cable.

Το να μπορείς να συνδέεις υπολογιστές μεταξύ τους ήταν το αλφα-βήτα του κάθε σεναρίου δικτύωσης. Το πρώτο στρώμμα - layer για να μιλήσει το όποιο πρωτόκολο επικοινωνίας (*) Θυμάμε την μουντή έκφραση του φοιτητή που έκανε μαζί μου πρακτική εξάσκηση (ίσως και πτυχιακή) όταν του ανακοίνωσα το θέμα του, να χαρτογραφίσει όλες τις διατάξεις συνδέσεων DTE/DCE κλπ ώστε να φτιάξουμε μια βάση γνώσεων για να συνδέουμε τις διάφορες μάρκες εξοπλισμου (host, terminal-server, PAD, SWITCH) X.25 : DEC, SUN, PRIME, IBM, HP. Τον έπεισα με το επιχείρημα ότι του άνοιγα ένα νέο επαγγελματικό δρόμο και φέρνοντας το πραγματικό παράδειγμα της δυσκολίας που είχαν οι προμηθευτές να "κουμπώσουν" τις συσκευές τους στο δίκτυο, λόγω ανομοιογένειας του υλικού. Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό, ο χάρτης οδηγός που έφτιαξε ο φοιτητής μας έλυνε πρόβληματα μελλοντικών διασυνδέσεων. Οι πίνακες είχαν αναρτηθεί στο μικρό δωμάτιο του εργαστηρίου δικτύων, έμοιαζαν με ιερογλυφικά της ψηφιακής εποχής.

Η αναφορά σε στάνταρς (protocol standard) ήταν διάχυτη, αποτελούσε την βασική ιδεολογία της εποχής αλλά στη πράξη ο κάθε κατασκευαστής εύρισκε τρόπο να υλοποιεί το στάνταρ ώστε η δια-λειτουργικότητα των συσκευών να απαιτεί αρκετά μεγάλη εμπειρία. Ο πρωτάρης σκεφτότανε να δοκιμάζει κάθε συνδιασμό στις τιμές των παραμέτρων μέχρι να κατορθώσει να κάνει τα μηχανήματα να μιλήσουν μεταξύ τους και ήταν μεγάλος αριθμός διάολε ! Οι πρώτοι προγραμματιστές άλλαζαν κυκλώματα των υπολογιστών για να τροποποιήσουν το πρόγραμμα βέβαια αλλά εμείς σε καμμία περίπτωση δεν λύναμε το ίδιο πρόβλημα.

Σε κάποιο ταξίδι στο εξωτερικό είχα αποκτήσει ένα βιβλίο για το RS-232 και τις βασικές έννοιες ψηφιακής μετάδοσης της πληροφορίας. Ετσι περιέγραψα στον τεχνικό μας κ. Καμπάκη το σχέδιο για την κατασκευή ενός πρόχειρου break-out box για να γλυτώσουμε τις άπειρες συγκολύσεις με το καλάη. Ηταν σίγουρα η πρώτη μας καινοτομία ! Εκανε φανταστική δουλειά.

(*) Στρώμμα, Επίπεδο, Layer : έννοια βασική για τη κατανόηση πως λειτουργούν τα δίκτυα, δύσκολη στην αφομοίωση χωρίς την εμπειρική γνώση. Πολλές φορές λανθασμένα ανάγεται σε απόλυτη ιδέα και αντίστοιχο σύστημα ενώ πρόκειται περί απλής σύμβασης (το μοντέλο OSI, ευρωπαϊκής προέλευσης).

Dial-up





H killer εφαρμογή !

Το EUROKOM ήταν ένα πρόγραμμα στο Κέντρο Υπολογιστών του πανεπιστήμιου του Δουβλίνου που συμμετείχε σε μια έκθεση για το ESPRIT στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, νομίζω το 1987. Ο τεχνικός ήθελε πρόσβαση στο Χ.25 σε χρόνο dt . Με βρήκε γιατί είχα λογαριασμό (login account) στο σύστημα κεντρικού ηλεκτρονικού ταχυδρομίου του EUROKOM. O Γιώργος Παλιεράκης από το πανεπιστήμιο του Bradford μου είχε δώσει δανεικό ένα μόντεμ των 300 bps. H ΑΡΙΑΔΝΗ είχε baseband μοντεμς αλλά η αρχική παραγγελία δεν είχε προβλέψει τη πρόσβαση στο δίκτυο από το τηλεφωνικό δίκτυο. Ο κόμβος Χ.25 στην Αρχελάου στο Παγκράτι τελικά έδωσε την παρθενική του υπηρεσία (λύση ενός πραγματικού προβλήματος) στην ανάγκη πρόσβασης στην Ιρλανδία για να γίνει επίδειξη του συστήματος Πληροφοριών EUROKOM στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ετσι έμαθα πως λειτουργούν τα μοντεμ, ιδιαίτερα αυτά με acoustic-couplers. Η πρόσβαση στο ΑΡΙΑΔΝΗ μέσω τηλεφωνικού δικτύου έγινε σιγά-σιγά μεγάλη επιτυχία. Το επόμενο σύστημα μόντεμ είχε 2 συσκευές Datalink στα 1200 bps. Ο πρώτος "πελάτης" που κατα δήλωσή του είχε σωθεί από την υπηρεσία αυτή ήταν στην Ξάνθη. Μπορούσε να τηλε-εργάζεται με το Bristol, ήταν πραγματικά ενθουσιασμένος. Τότε άρχισα να καταλαβαίνω τι προβλήματα μπορεί να λύσει το δίκτυο.




Η πρώτη δημόσια επίδειξη του dial-up έγινε σε επισκέπτη του Ινστιτούτη Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών από την Ιαπωνία που έφερε ο δ/ντη μας κ. Χαλάτσης, το 1988.

Επόμενη killer εφαρμογή του dial-up ΑΡΙΑΔΝΗ ήταν η παρουσίαση του θέματος στο Γενικό Επιτελείο Στρατού.

΄Ενας επόμενος "πελάτης" ήταν αργότερα υποψήφιος πρόεδρος για το Ερευνητικό Κέντρο.

Πελάτης του ΑΡΙΑΔΝΗ ήταν και ο ΓΑΠ όπως και η Βουλή σαν πελάτης-οργανισμός αργότερα.



Το dial-up έφερε και την πρώτη εμπορική παρουσία του ΑΡΙΑΔΝΗ. Ήμουν αντίθετος με την επιβολή κοστολογίου 5,000 δραχμών το μήνα για δύο λόγους. Ο ένας ήταν ότι δεν είχα σκεφτεί την οικονομική διάσταση του εγχειρήματος που είχα πυροδοτήσει μια και δεν έβλεπα πραγματική "αγορά" αλλά "σχολείο" και "πείραμα" , ο δεύτερος ήταν ότι η δημόσια επιχορήγηση για την προώθηση της δικτύωσης ήταν τόσο μεγάλη που η "δωρεάν" υπηρεσία ήταν η μόνη λογική πιθανότητα. Τέλος ήταν ένα υπερβολικό ποσό και είχε "αντιγραφεί" από το εξωτερικό και χτυπούσε το "δωρεάν" χαρακτηριστικό κάθε πρόσκλησης για μάθηση.

Η παραπάνω άποψη σε καμμία περίπτωση δεν μειώνει την αξία της εμπορικής διάστασης με πρωτεργάτη τον Β.Γεωργίου. Το μοντέλο του μιμήθηκε η Hellas On-line τουλάχιστον δύο χρόνια αργότερα.