Ο μετασχηματισμός ΜΙΜΕ 1.0

Η κατασκευή Χ.400 multimedia mail
θα μπορούσε να είναι ένας άλλος τίτλος για το σημερινό ποστάρισμα και αφορά την δημιουργία ένος εργαλείου, πολυμεσικό ηλεκτρονικό ταχυδρομείο με υποστήριξη ελληνικών την εποχή που δεν είχε ακόμη εμφανιστεί η περιβόητη Ευδώρα-Εudora ενώ εργαλεία όπως ELM, PINE και τα πιό προωθημένα MH, XMH χειρίζονταν μόνο ascii/text.

Το πιό ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η καινοτομία έγινε στο πλαίσιο προώθησης του Εθνικού OSI δικτύου, με το στάνταρ Χ.400 (84) όπως προέβλεπε η σχετική ανάθεση από την DGXIII της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (national project V.5805). Έβαλα σαν παραδοτέα του έργου την σύνδεση με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο τύπου RFC822 και την πρακτική αξιολόγηση των δύο συστημάτων. Αναπτύχθηκαν προγράμματα - PERL scripts (Εβίνα Μακρή, Κώστας Μαρνέρης) για τα στατιστικά της διακινούμενης πληροφορίας (domains, lists) για να συγκρίνω τα αποτελέσματα. Το κλειδί ήταν οι κόμβοι RFC987 (ALG - application level gateway) που είχαν αναπτυχτεί (quipu, sunlink-mhs) με στόχο την προσέγγιση των δύο κόσμων ISO και IETF. Οι Marshall Rose και Steve Kille (στην ίδια ομάδα εργασίας του RARE WG messaging/directories) ήταν οι κύριοι συντελεστές αυτής της πολιτικής.

Σε αυτό το έργο "Value 5805" της ΕΕ περί προώθησης των Δικτυακών Υποδομών στην Ελλάδα το εργαλείο για "multimedia" ηλεκτρονικό ταχυδρομείο θα κάλυπτε την ανάγκη για ελληνικά .
Το manual του εργαλείου περιγράφει τα δομικά του στοιχεία. Η ΓΓΕΤ, το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ, το ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ και ο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ έτρεξαν το λογισμικό με επιτυχία. Μια ομάδα στο ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (TSI) πρότεινε να αναλάβει την διανομή του εργαλείου αλλά δεν συνεργάστηκα (mea culpa) και έτσι πρόκανε η Ευδώρα :-( , αν και το εργαλείο είχε ελεύθερη άδεια χρήσης.


MIME σημαίνει Μulti-purpose Internet Message Extentions,δηλαδή ο μηχανισμός εισαγωγής πολυμέσων στο δίκτυο, αρχικά στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και μετά σε κάθε άλλη εφαρμογή όπως το WWW (+). Ηταν το standard για τη μορφή-format των μηνυμάτων. Στην ορολογία των αντιπέρα του Ατλαντικού ανταγωνιστών της OSI-φικής Ευρώπης λέγεται πιό χαλαρά RFC. (*)

Είχα ήδη αρχίσει να αισθάνομαι τα κύματα "καινοτομίας" που χαρακτήριζαν το νέο περιβάλλον (δηλαδή το αντι-OSI δικτυακό περιβάλλον.

Η Μαρία Δήμου από το CERN έστειλε μια μελέτη για τους email clients και αναφορά στο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό "ΜΙΜΕ 1.0".


Με το ΜΙΜΕ βρήκα τι ιδέες computational email και "ΕΜ -enabled mail" του N.Borenstein και άρχισα να φαντάζομαι μια Global Internet Machine (GIM) πλατφόρμα για νέες εφαρμογές


Επίσης, άρχισε να δένει η έννοια "εξέλιξη" σε σχέση με την GIM, σαν μια μετάλαξη κάτω από την επίδραση της έννοιας Metasystem transition .

Ο μετασχηματισμός MIME ήταν μια τέτοια μετάλλαξη και μάλιστα ενώ το δίκτυο βρισκότανε σε πτήση. Ο μηχανισμός metamail του Borenstein ενσωματωνόταν στο λειτουργό εξάρτημα sendmail, σταδιακά από μέιλερ σε μέιλερ.

Εδώ σαφώς απέκτησα εικόνα για το πως δημιουργείται η καινοτομία στο δίκτυο και μάλιστα μέσα από μια πραγματική κατασκευή τουλάχιστον στην ελληνική επικράτεια του διαδικτύου.

Επίσης εντόπισα μια οπτική γωνία θεώρησης των δικτυακών πραγμάτων που έδινε νόημα στην ερώτηση "τί ειναι το διαδίκτυο ;" (δες ποστάρισμα στο αγγλοφωνο μπλογκ).

Το MIME ήταν το πρώτο μου επίτευγμα τόσο σαν έννοια θεωρίας όσο και σαν εργαλείο στο πεδίο του internet developement.

Δυστυχώς ήμουν μέσα σε τεράστια πληροφοριακή καταιγίδα του κυβερνοχώρου αλλά κυρίως μέσα σε ένα εχθρικό εργασιακό χώρο στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ το 1994 που η συνισταμένη των γεγονότων οδήγησε να μην προχωρήσω με την καινοτομία αυτή αν και έκανα έναν σοβαρό σχεδιασμό.


(+) συχνά γράφεται από δημοσιογράφους κλπ ότι το WWW ήταν επίτευγμα του CERN, ο T.B.Lee με βοηθό τον R. Cailliau .... Ξεχνούν ότι η πρώτη φάση του Ιστού δεν είχε πολυμέσα ήταν μόνο ascii/text . Μάλιστα υπάρχουν αρνητικά σχόλια σχετικά με το κακό που προξένησε η εισαγωγή του in-line graphics από την ομάδα του NCSA (Marc Andreessen,Eric Bina) γιατί έφερε την TV-like κουλτούρα του κλικ.

(*) ο κύριος λόγος που επικαλούνταν οι Ευρωπαίοι μηχανικοί δικτύων/πληροφορικής ενάντια στην τεχνολογία του internet (1984-1994) ήταν ότι βασίζονταν σε κείμενα "αέρα" όπως τα λεγόμενα RFC και σε ανύπαρκτους νομικά οργανισμούς όπως IETF. Υπήρχαν και σύμμαχοι εξ'ΗΠΑ που είχαν την ίδια γνώμη. Είχαν στο μυαλό τους οργανισμούς όπως ISO και CCITT με διαδικασίες μπετόν-αρμέ.

ISOSUN - ο δικέφαλος γίγας

ISOSUN = ISO + SUN

ISO σημαίνει International Standards Organization και το μοντέλο κατασκευής δικτύων "Open System Interconnection - OSI", τεχνολογία με στάνταρς για να φτιάξεις το COSINE με τα πρωτόκολλα OSI του ISO (X.25/28/29, X.400/500). Ηταν η βασική φιλοσοφία του εγχειρήματος δηλ. προσανατολισμός στα στάνταρς (όχι ιδιόκτητη τεχνολογία) και ανοικτά συστήματα όπως το UNIX.

COSINE είναι το πρώτο μεγάλης κλίμακας Ερευνητικό Έργο (*), στην κατηγορία EUREKA της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Cooperation for Open Systems IN Europe.


SUN σημαίνει SUN MICROSYSTEMS, SUNOS (UNIX SV, UNIX-BSD) δηλαδή Τεχνολογία για να φτιάξεις ένα κόμβο στο INTERNET όπως προσδιορίζουν τα πρωτόκολλα TCPIP του ΙΕΤF (rfc xyz).

O ISOSUN είχε και τις δύο τεχνολογίες

• (a) tcp/ip, rip, dns, bsd sockets κλπ

• (b) X.25, X.400

Αλλά το πιο σημαντικό ήταν ότι είχε ένα πακέτο βασισμένο στο πρωτόκολλο RFC987 που γεφύρωνε τους δύο κόσμους μέσω του Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου (αργότερα πήρε το όνομα SUNLINK MHS)

Ο ISOSUN είναι ο υπολογιστής που στήριξε την ανάπτυξη του:

• COSINE (IXI, X.400-MHS, RFC-987 GATEWAY) του

• EUROPANET (πατέρα του DANTE και παππού του GEANT) και του

• ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ "ΑΡΙΑΔΝΗ" (πατέρα του ΕΔΕΤ και παππού του ΕΔΕΤ2 και ενός μεγάλου τμήματος του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ INTERNET (Autonomous System 2546 στο NSFNET το 1992)

Το αδελφάκι της ο LEON.NRCPS.ARIADNE-T.GR στήριξε τον πρώτο ΔΗΜΟΣΙΟ ISP στην Ελλάδα



ΑΡΙΑΔΝΗ σημαίνει το σχέδιο ανάπτυξης του Εθνικού Δικτύου Έρευνας - ιδρυτής ο ΝΙΚΟΣ ΜΑΛΑΓΑΡΔΗΣ (το όνομα "αριάδνη" τελικά έφτασε μέχρι και το δίκτυο με τα ΚΕΠ του ΥΠΕΣΔΑ, κάτι τέτοιο λέει το παράξενο ιδεόγραμμά τους, μοιάζει με παπάκι και έχει κόκκινη τελεία στο κέντρο). Το ΑΡΙΑΔΝΗ ξεκίνησε από το ΥΒΕΤ (Υπουργείο Βιομηχανίας) στο Σύνταγμα, μετά στην ΓΓΕΤ στην Μεσογείων, μετά στην Αρχελάου στο Παγκράτι σε ανεξάρτητο κτήριο και τέλος στον ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ (Ινστ. Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών).



ARIADNE NETWORK ελληνική σημμετοχή στο COSINE, ιδρυτικό μέλος της διεθνούς κοινοπραξίας, αργότερα έγινε ιδρυτικό μέλος του DANTE - Deliveralty of Advanced Network Technology to Europe

ARIADNE-T το όνομα που σκέφτηκα, να διατηρεί το όνομα που σκέφτηκε ο κ. Ν.Μαλαγαρδής, να αποτελεί Domain Name για το INTERNET χωρίς την πιθανή συμπλοκή με το ARIADNE του ΙΤΕ στην Κρήτη που ήταν ο πρώτος ελληνικός κόμβος UUCP και βρίσκετο σε φάση μετάβασης στο DNS. Επίσης δήλωνε το ερώτημα "OSI or IP ?" (δες τον προβληματισμό στην μελέτη για το ΤΕΕ)

Το πρώτο πειραματικό λογισμικό για προγραμματισμό δικτύου έτρεξε πάνω στον ISOSUN, Η σύνδεση με το NSFNET, Οι πρώτες συνδέσεις Πανεπιστημίων (ΑΘΗΝΑΣ, ΑΙΓΑΙΟΥ, ΘΡΑΚΗΣ, ΠΑΤΡΑΣ, ΠΑΝΤΕΙΟΥ, Πολ. Κρήτης, ΤΕΙ Αθήνας) της ΓΓΕΤ, του ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ, του ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ.

Κάποια στιγμή μια ομάδα στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ έκανε τον ISOSUN front-end σε μινι-υπερ-υπολογιστή των PARSYTEC που δεν είχε δικό του δίσκο (τα είχα πάρει στο κρανίο με αυτή την κίνηση, γιατί δεν πήρατε τον LEON ? "μα ήταν πιό κοντά" ήταν η απάντηση του Υπευθύνου και ο κόμβος μας στο διαδίκτυο σερνότανε φυσικά, ναι τόση αγάπη για το διαδίκτυο).


Το πρώτο πρώτο διάγραμμα σχετικά με τη κατάσταση του Ιντερνετ στην Ελλάδα (το μεγαλύτερο τμήμα της εποχής) δείχνει το θέση του ISOSUN μαζί με τον αντικαταστάτη του τον δρομολογητή CISCO-AGS (μάλλον τον πρώτο που έφτασε στην Ελλάδα). Ένα βράδυ ενώ προσπαθούσα ένα νέο κόμβο (ΑΤΚΟ, PLANET ??) έβλεπα περίεργα πράγματα να συμβαίνουν στον ISOSUN. Αργότερα κατάλαβα ότι ήταν μπαγκ - bug στο λογισμικό SUNOS IP/X.25 που μόνο 8 συνδέσεις υποστήριζε. Στην ενάτη δεν έλεγε τίποτε αλλά έκανε χαοτική πολυπλεξία των πακέτων οπότε δεν είχα άλλη επιλογή από το σετ των CISCO (1 AGS, 2 MGS, 2 IGS). Λόγω προβλημάτων συνεργασίας της ομάδας (Αρβιλιάς, Κοροβέσης, Δρίγκας, Τελώνης) είχα αποφασίσει άλλος μηχανικός να χειριστεί το θέμα. Όμως το προσωπικό έπρεπε να υποχωρήσει έτσι μες τη νύχτα πήρα τον AGS
από το κουτί και ο γίγας πέρασε σε δεύτερο ρόλο στην διάταξη του ΛΑΝ.

CIDR -αλλαγή μηχανής δρομολόγησης σε πτήση

Τα αρχικά δηλώνουν Class-less Inter-Domain Routing Πως ερμήνευσα τις αλλαγές που σχετίζονται με δρομολόγηση στο διαδίκτυο (κυρίως στο core routing) μέσα στο μοντέλο "κβάντο αυτοματισμού". Ένα μοντέλο για το διαδίκτυο και τις αλλαγές του. Βασικές έννοιες του CIDR περιγράφτηκαν στην πτυχιακή του 1997 στο κεφάλαιο περί IPv6 Έζησα τα γεγονότα που αφορούν την επέκταση του συστήματος δρομολόγησης που είχε μέχρι το 1993 το διαδίκτυο. Τι θυμάμε από το CERN και τους Jean-Michell Jouanigot, Martin Olivier, συνάντηση με τον Brian Carpenter επικεφαλή της ομάδας δικτύων του CERN, πως κέρδισα μια νέα γραμμή 9.6Κbps ΙP Αθήνα-Γενεύη, φέρνοντας την ΑΡΙΑΔΝΗ πιό κοντά στις εξελίξεις του Ιντερνετ). Τον πειραματισμό με τα 8 Mbps broadband με τον ΟΛΥΜΠΟ στο διάστημα, έργο CHEOPS του CERN   που έφερα στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ και μαζί τον πρώτο δορυφορικό σταθμό για τον Olympus Satellite.

Βέβαια το δημοσιο-υπαλληλικό κατεστημένο στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ γρήγορα κατάφερε να με βγάλει από το έργο, ακόμα και από την emailist δηλώνοντας άλλον εκπρόσωπο στην ομάδα (σαν συμβασιούχος έργου δε παίζεις τους μονιμάδες με τίποτα). Ετσι έχασα την ευκαιρία να εμπλακώ με οπτική μεταγωγή - optical switching. Ενας καταπληκτικός εξοπλισμός που έμεινε στα αζήτητα. Η έννοια "backbone" ήταν σημαντικό μάθημα περί διαδικτύου, υπήρχε η ανάγκη σχεδιασμού του ΕΒΟΝΕ σαν ethernet πεντάγωνο να αξιοποιεί τα 3-4 fat-pipes της Ευρώπης προς Αμερική σαν ένα δίκτυο και μια οντότητα δρομολόγησης. Τι θυμάμε για το πρώτο CISCO στην Ελλάδα του Σαρτζετάκη (στοιχεία "συνεργασίας" με το ΙΤΕ με θέμα τη δικτύωση της χώρας, ένας ανταγωνιστικός διάλογος με αφορμή το ISODE, δεν μπορεί να κατέβει με τα 9.6 Kbps της Αριάδνης,έλεγε ο Στέλιος σαν μομφή το άκουγα εγώ κλπ κλπ :-) ) Η συμμετοxή μου στο πενταγωνικό ΕΒΟΝΕ (εκεί δοκιμάστηκε το BGP Policy Routing του ΙΕΤF), δεν είχε να προσφέρει τεχνογνωσία στην ομάδα έργασίας έτσι προσφέρθηκα για πρακτικογράφος. Οι γκουρού των δρομολογητών (BATES, LOTHBERG, STOCKMAN) έκαναν την κύρια δουλειά στην ομάδα για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη του EBONE, για τον καθένα ξεχωριστά μπορεί να γραφτεί ιστορία. Ο Tony Bates ευθύνεται για την ιδέα να μετατρέψω την Αριάδνη από πρόγραμμα OSI σε πρόγραμμα ανάπτυξης του Ελληνικού διαδικτύου. Οταν ο Bateς έφυγε από το ULCC για το RIPE, Ο Goldstein του NSF τον προβάδισε με τον χαρακτηρισμό "Τοny εγραψες ιστορία ...", πρόσφατα η CISCO τον προσέλαβε με τον τίτλο CISCO Innovator. Αυτή εδώ η εικόνα της Αριάδνης δεν είναι παρά ένα αντίγραφο αυτής του Tony για το JANET, το αντίστοιχο του ΑΡΙΑΔΝΗ για την Βρετανία. Ο Bernard Stockmann ευθύνεται (από το group IETF OPS) για το μάθημα καθοδήγησης του EBONE, το μάθημα σχεδιασμού του πρώτου σύνθετου backbone. Εκεί έμαθα βασικά στοιχεία της τεχνολογίας δρομολόγησης σε συνθήκες ζωντανών εξελίξεων (τα εφάρμοσα αργότερα στο ΟΤΕΝΕΤ). Και από τον Peter Lothberg πήρα την συναρπαστική εμπειρία, τι σημαίνει να τρέχεις μια "fat pipe" US-EU στο παγκόσμιο διαδίκτυο. Αργότερα έμαθα ότι και η CISCO το ίδιο έκανε με μένα (σε άλλη κλίμακα βέβαια) για τον σχεδιασμό των οπτικών δρομολογητών της σειράς GSR. Προσέλαβε τον Peter για σύμβουλο σχεδιασμού. Η αναφορά σε επώνυμους αποτελεί στοιχείο τεκμηρίωσης των ζωντανών παγκόσμιων εξελίξεων, αποτελεί πηγή των δικών μου μαθημάτων aλλά λειτουργεί και σαν προτροπή για επανάληψη της "συνταγής" από νέους developers (δες ποστάρισμα "Η αξία της διεθνούς σκηνής"). Η συνύπαρξη με Τζωρτζάκη (δύο ελληνικές συμμετοχές στο working group !)στο ΕΒΟΝΕ (ομάδα κατασκευής ενός ευρωπαικού δικτύου-κορμού για το διαδίκτυο) και στο RIPE (ομάδα συντονισμού παρόχων διαδικτύου στην Ευρώπη). Το αναφέρω γιατί έκανε μεγάλη εντύπωση στους άλλους εκπροσώπους, ιδιαίτερα για το "διπλό" κόστος της συμμετοχής από μια φτωχή χώρα.Τόσο το ΙΤΕ όσο και η ΑΡΙΑΔΝΗ/ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ συμμετείχαν στην δημιουργία του RIPE γιατί είχαμε διαφορετική αφετηρία. (Το ΙΤΕ είχε το BITNET-ΙΒΜ έτσι έστελνε τον Παντελή ενώ εγώ πήγαινα σαν Εθνικό Δίκτυο Ερευνας ΑΡΙΑΔΝΗ από την Ελλάδα). Κάπου το 1991/92 όταν άρχισαν οι πρώτες προσπάθειες για ενοποίηση των δραστηριοτήτων μας (Χαλάτσης, Ορφανουδάκης) συζητήσαμε για τον "εξορθολογισμό" των διεθνών συμμετοχών. Πάντως, τα τότε αποτελέσματα της συμμετοχής δεν πιστεύω ότι έχουν το ίδιο impact με την μετέπειτα συμμετοχή. Νομίζω, ότι η σταδιακή έλλειψη "οράματος" είναι η αιτία. Παρόμοια υποβάθμιση εντός του ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ, είναι ακόμη πιο απογοητευτική η εικόνα, μόνο σε επισκέψεις υπουργών και επιφανών επισκεπτών θυμούνται κάπως το θέμα και γίνεται αναφορά. Τις υπόλοιπες μέρες βλέπουν "σύνδεση συσκευής σε μία άλλη" μια τεχνική λεπτομέρεια. Ουτε μια ερώτηση διάολε !! "τι βλέπεις να είναι αυτό το ιντερνέτ" σαν επιστήμονας ?. Παρακολουθούσα την λίστα big-internet σχετικά με τις αλλαγές που συζητούνταν πάνω στα προβλήματα κλιμάκωσης των διευθύνσεων, προβλήματα δρομολόγησης (ο ρυθμός επέκτασης των μνημών σε δρομολογητές ήταν μικρότερος της αύξησης του πίνακα δρομολόγησης σε χωρητικότητα). Αργότερα όταν ήμουν εκτός ΑΡΙΑΔΝΗ, έτρεχα την υποδομή της SUPERFAST FERRIES και μέσα από το X.25 έκανα λογκιν στον ΕΡΜΗ που λάμβανε τις ανακοινώσεις της λίστας, εκτός και αν η πληροφορία ήταν πλέον στον Ιστό WWW οπότε έτρεχα lynx πάνω στο hypertext κείμενο χωρίς in-line γραφικά. Τότε παρακολουθούσα τα περί IPv7 και πως το CIDR είναι μια λύση του IPv4 κόσμου αλλά που ενσωματώνεται και στην νέα γεννιά IPv6 (το 7 εγκαταλήφτηκε σύντομα. Εδώ ήταν που σκέφτηκα οτι βλέπω κάτι που έχει εξελικτική λογική (pattern). To CIDR ήταν ο μετασχηματισμός του χειροκίνητου συστήματος core routing σε (υπό-)σύστημα αυτοματισμού. Ένα νέο επίπεδο και νέο είδος διεθύνσεων (autonomous system, prefix, variable address mask) πάνω στο υπάρχον επίπεδο του IP, ένας νέος μηχανισμός άθροισης ΙP addresses και συμπύκνωσης σε ένα address-prefix ώστε στους κεντρικούς δρομολογητές να φτάνει μία εγγραφή δρομολόγησης για πολλές των ακραίων δικτύων. Το αποτέλεσμα ήταν οικονομία IP διευθύνσεων και συγκράτηση της αύξησης στους κεντρικούς πίνακες δρομολόγησης. Το πλέον εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η αλλαγή, αυτή η καινοτομία στο δίκτυο έγινε χωρίς να σταματήσει να λειτουργεί. Μια νέα φάση εξέλιξης στο δίκτυο, ένα νέο βήμα αυτοματισμού, το CIDR-κβάντο αυτοματισμού Όλα τα παραπάνω έχουν σχέση με τη δική μου κατανόηση στα θέματα δρομολόγησης, συνδέονται με πραγματικά γεγονότα στα μέρη που σχεδιάστηκε η τεχνολογία, περιλαμβάνει συναντήσεις και γνωριμίες με ανθρώπους κλειδιά τόσο στο διεθνές όσο και στο ελληνικό στερέωμα.

TELMAT SM90 UNIX edition 7

Αυτή ήταν η πρώτη μηχανή (Motorola 68xxx, Unix edition 7, SMX) που βρήκα να λειτουργεί στο δωμάτιο του 3ου ορόφου της ΓΓΕΤ στο Σύνταγμα τον Σεπτέμβριο του 1986. Αργότερα ήρθε η εμπορική έκδοση της συσκευής (workstation/server) με την ονομασία "BULL-SPS7". Δυστυχώς τα πάντα ήταν στα Γαλλικά και έτσι δεν μπόρεσα να πειραματιστώ με το λογισμικό επικοινωνιών TCP/IP που διέθετε. Πειραματίστηκα αρκετά όμως με το UUCP - Unix-to-Unix-CoPy.

Σε αυτή την μηχανή μαζί με τον εξοπλισμό Χ.25 δοκίμασα το πρώτο networking paradigm - remote login και το "μαρκετιγκ" για την αξία του networking, χωρίς εντυπωσιακά αποτέλεσματα, η εμφάνιση του PC ακύρωνε το επιχείρημα της πρόσβασης εξ'αποστάσεως σε υπολογιστές. Τα λαμπάκια των μόντεμ παρέμεναν ακίνητα, ένδειξη της έλλειψης επικοινωνίας. Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια (5-6 ?) για τρεμοσβήσουν τα λαμπάκια στο NOC του δικτύου

Μερικούς μήνες μετά έμαθα για το bang-style addressing ycor!sm90!sps7!mcvax αλλά την κεντρική έννοια του "UUCP cloud" άργησα να την αντιληφθώ γιατί οι δικές μου εμπειρίες τόσο με το PSS όσο και το DECNET ήταν one-to-one μετάδοση πληροφορίας. Ακόμα και με το email δεν έγινε το κλικ, άργησα να δώ την σημασία του γιατί η εμπειρία της κλιμάκωσης απαιτούσε συστηματική χρήση της επικοινωνίας για παραγωγική ανάγκη και όχι απλά για DEMO.

RS-232

Η αξία των καλωδίων, πριν έρθει το do-it-yourself UTP - unsielded twisted pair cable.

Το να μπορείς να συνδέεις υπολογιστές μεταξύ τους ήταν το αλφα-βήτα του κάθε σεναρίου δικτύωσης. Το πρώτο στρώμμα - layer για να μιλήσει το όποιο πρωτόκολο επικοινωνίας (*) Θυμάμε την μουντή έκφραση του φοιτητή που έκανε μαζί μου πρακτική εξάσκηση (ίσως και πτυχιακή) όταν του ανακοίνωσα το θέμα του, να χαρτογραφίσει όλες τις διατάξεις συνδέσεων DTE/DCE κλπ ώστε να φτιάξουμε μια βάση γνώσεων για να συνδέουμε τις διάφορες μάρκες εξοπλισμου (host, terminal-server, PAD, SWITCH) X.25 : DEC, SUN, PRIME, IBM, HP. Τον έπεισα με το επιχείρημα ότι του άνοιγα ένα νέο επαγγελματικό δρόμο και φέρνοντας το πραγματικό παράδειγμα της δυσκολίας που είχαν οι προμηθευτές να "κουμπώσουν" τις συσκευές τους στο δίκτυο, λόγω ανομοιογένειας του υλικού. Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό, ο χάρτης οδηγός που έφτιαξε ο φοιτητής μας έλυνε πρόβληματα μελλοντικών διασυνδέσεων. Οι πίνακες είχαν αναρτηθεί στο μικρό δωμάτιο του εργαστηρίου δικτύων, έμοιαζαν με ιερογλυφικά της ψηφιακής εποχής.

Η αναφορά σε στάνταρς (protocol standard) ήταν διάχυτη, αποτελούσε την βασική ιδεολογία της εποχής αλλά στη πράξη ο κάθε κατασκευαστής εύρισκε τρόπο να υλοποιεί το στάνταρ ώστε η δια-λειτουργικότητα των συσκευών να απαιτεί αρκετά μεγάλη εμπειρία. Ο πρωτάρης σκεφτότανε να δοκιμάζει κάθε συνδιασμό στις τιμές των παραμέτρων μέχρι να κατορθώσει να κάνει τα μηχανήματα να μιλήσουν μεταξύ τους και ήταν μεγάλος αριθμός διάολε ! Οι πρώτοι προγραμματιστές άλλαζαν κυκλώματα των υπολογιστών για να τροποποιήσουν το πρόγραμμα βέβαια αλλά εμείς σε καμμία περίπτωση δεν λύναμε το ίδιο πρόβλημα.

Σε κάποιο ταξίδι στο εξωτερικό είχα αποκτήσει ένα βιβλίο για το RS-232 και τις βασικές έννοιες ψηφιακής μετάδοσης της πληροφορίας. Ετσι περιέγραψα στον τεχνικό μας κ. Καμπάκη το σχέδιο για την κατασκευή ενός πρόχειρου break-out box για να γλυτώσουμε τις άπειρες συγκολύσεις με το καλάη. Ηταν σίγουρα η πρώτη μας καινοτομία ! Εκανε φανταστική δουλειά.

(*) Στρώμμα, Επίπεδο, Layer : έννοια βασική για τη κατανόηση πως λειτουργούν τα δίκτυα, δύσκολη στην αφομοίωση χωρίς την εμπειρική γνώση. Πολλές φορές λανθασμένα ανάγεται σε απόλυτη ιδέα και αντίστοιχο σύστημα ενώ πρόκειται περί απλής σύμβασης (το μοντέλο OSI, ευρωπαϊκής προέλευσης).

Dial-up

H killer εφαρμογή !

Το EUROKOM ήταν ένα πρόγραμμα στο Κέντρο Υπολογιστών του πανεπιστήμιου του Δουβλίνου που συμμετείχε σε μια έκθεση για το ESPRIT στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, νομίζω το 1987. Ο τεχνικός ήθελε πρόσβαση στο Χ.25 σε χρόνο dt . Με βρήκε γιατί είχα λογαριασμό (login account) στο σύστημα κεντρικού ηλεκτρονικού ταχυδρομίου του EUROKOM. O Γιώργος Παλιεράκης από το πανεπιστήμιο του Bradford μου είχε δώσει δανεικό ένα μόντεμ των 300 bps. H ΑΡΙΑΔΝΗ είχε baseband μοντεμς αλλά η αρχική παραγγελία δεν είχε προβλέψει τη πρόσβαση στο δίκτυο από το τηλεφωνικό δίκτυο. Ο κόμβος Χ.25 στην Αρχελάου στο Παγκράτι τελικά έδωσε την παρθενική του υπηρεσία (λύση ενός πραγματικού προβλήματος) στην ανάγκη πρόσβασης στην Ιρλανδία για να γίνει επίδειξη του συστήματος Πληροφοριών EUROKOM στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ετσι έμαθα πως λειτουργούν τα μοντεμ, ιδιαίτερα αυτά με acoustic-couplers. Η πρόσβαση στο ΑΡΙΑΔΝΗ μέσω τηλεφωνικού δικτύου έγινε σιγά-σιγά μεγάλη επιτυχία. Το επόμενο σύστημα μόντεμ είχε 2 συσκευές Datalink στα 1200 bps. Ο πρώτος "πελάτης" που κατα δήλωσή του είχε σωθεί από την υπηρεσία αυτή ήταν στην Ξάνθη. Μπορούσε να τηλε-εργάζεται με το Bristol, ήταν πραγματικά ενθουσιασμένος. Τότε άρχισα να καταλαβαίνω τι προβλήματα μπορεί να λύσει το δίκτυο.




Η πρώτη δημόσια επίδειξη του dial-up έγινε σε επισκέπτη του Ινστιτούτη Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών από την Ιαπωνία που έφερε ο δ/ντη μας κ. Χαλάτσης, το 1988.

Επόμενη killer εφαρμογή του dial-up ΑΡΙΑΔΝΗ ήταν η παρουσίαση του θέματος στο Γενικό Επιτελείο Στρατού.

΄Ενας επόμενος "πελάτης" ήταν αργότερα υποψήφιος πρόεδρος για το Ερευνητικό Κέντρο.

Πελάτης του ΑΡΙΑΔΝΗ ήταν και ο ΓΑΠ όπως και η Βουλή σαν πελάτης-οργανισμός αργότερα.



Το dial-up έφερε και την πρώτη εμπορική παρουσία του ΑΡΙΑΔΝΗ. Ήμουν αντίθετος με την επιβολή κοστολογίου 5,000 δραχμών το μήνα για δύο λόγους. Ο ένας ήταν ότι δεν είχα σκεφτεί την οικονομική διάσταση του εγχειρήματος που είχα πυροδοτήσει μια και δεν έβλεπα πραγματική "αγορά" αλλά "σχολείο" και "πείραμα" , ο δεύτερος ήταν ότι η δημόσια επιχορήγηση για την προώθηση της δικτύωσης ήταν τόσο μεγάλη που η "δωρεάν" υπηρεσία ήταν η μόνη λογική πιθανότητα. Τέλος ήταν ένα υπερβολικό ποσό και είχε "αντιγραφεί" από το εξωτερικό και χτυπούσε το "δωρεάν" χαρακτηριστικό κάθε πρόσκλησης για μάθηση.

Η παραπάνω άποψη σε καμμία περίπτωση δεν μειώνει την αξία της εμπορικής διάστασης με πρωτεργάτη τον Β.Γεωργίου. Το μοντέλο του μιμήθηκε η Hellas On-line τουλάχιστον δύο χρόνια αργότερα.

X.25

Το πρώτο βήμα !

Ο Νίκος Μαλαγαρδής και η ομάδα του στην ΓΓΕΤ του ΥΒΕΤ (επί υπουργού κ. Θ. Λιάνη) είχε αποκτήσει από την Sofragem A.E τον κάτωθι εξοπλισμό: 1 switch X.25 TELEFILE, 2 PAD TELEFILE, 1 motorola 68000 TELMAT SM90 UNIX workstation, 10 baseband modems ALCATEL, 2 τερματικά vt100 (qume).

Τελείως τυχαία είχα δει στις Ειδήσεις (9/86) από την ΕΡΤ την επίδειξη του εξοπλισμού δηλ. την λειτουργία του packet-switching και της εφαρμογής remote-login. To ένα τερματικό qume βρισκόταν στο wide-area network στο άλλο άκρο της τετρασύρματης γραμμής - Μ.1020 από τον ΟΤΕ, πιθανά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (Ιλίσσια). Ο κόμβος TELEFILE στο δωμάτειο 'Αριάδνη' στο τέταρτο όροφο του Υπουργείου στο Σύνταγμα, δεν είχε ιδιαίτερο ρόλο μια και δίπλα του ήταν το PAD - Packet Assember Disassembler (TIP στην εποχή του APRANET - Terminal Interface Processor), μια ασύγχρονη πόρτα του PAD σειριακά (RS-232) πάνω σε μια παρόμοια του UNIX SM90 σε reverse διάταξη για να προσφέρει login στις άλλες πόρτες του PAD. Μία από αυτές είχε συνδεδεμένο το μπλε Alcatel baseband modem της Μ.1020. Το άλλο άκρο της τελευταίας στο έταιρο μπλέ Alcatel που μετέτρεπε το αναλογικό σήμα του ΟΤΕ σε ψηφιακό για χάρη του τερματικού σταθμού Qume. H πράσινη οθόνη του τελεταίου να δείχνει το τρεμουλιαστό (λόγω ΤV) Login: σαν αποτέλεσμα της εντολής-κλήσης call 11111112 (#) που έφτανε μέσω ΟΤΕ στο PAD σαν ASCII stream στην πόρτα 11 και διαμέσου πακετοποίησης/αποπακετοποίησης να βγεί από τη πόρτα 12 για να μπεί στο σειριακό της μηχανής TELMAT SM90.

Πέρα από τον εξοπλισμό ο Νίκος Μαλαγαρδής είχε δικτυωθεί (!) με πανεπιστήμια (Μετσόβιο Πρωτονοτάριος, Καποδιστριακό Φιλοκύπρου καθώς και με τον ΟΤΕ (Πιπερίδης, Τζωρτζίνης) και τον Δημόκριτο (Κόντος, Αρβυλιας, Εξαρχος) και το ΕΙΕ. Τα Πανεπιστήμια είχαν στείλει φοιτητές για βοήθεια στο πρόγραμμα ΑΡΙΑΔΝΗ, τους Β.Σγαρδώνη, Θ.Δρίγκα και Δ.Μουζάκη.


Ο Γιώργος Σταθάκης (Παν.Κρήτης) μέσω του συνεργάτη του Γιάννη Βενέρη ήταν το ΄βίσμα' για να εμπλακώ στο ΑΡΙΑΔΝΗ και να δώ τον εξοπλισμό σε διάταξη δωματίου στον τέταρτο όροφο του Υπουργείου Βιομηχανίας-Ερευνας-Τεχνολογίας στο Σύνταγμα, μετά από ακρόαση και παράδοση βιογραφικού στον Νίκο Μαλαγαρδή.


Αργότερα συνάντησα τον αντιπρόσωπο της TELEFILE ο οποίος ήταν καθοδόν προς Ισραήλ και σταμάτησε για να διερευνήσει τη πιθανότητα μιας μικρής πώλησης γιατί τον είχα συμβουλευτεί για επέκταση του εξοπλισμού. (^)
Μια και το κτίριο στην Αρχελάου 28 δεν ήταν έτοιμο (τη προηγούμενη βδομάδα είχα θάψει μια νεκρή γάτα από το υπόγειο μαζί με τον εργάτη που έκανε τις επιδιορθώσεις) συνάντησα τον αντιπρόσωπο σε παρακείμενη καφετέρια στο Παγκράτι. Η πρώτη τοπολογία και διάταξη εξοπλισμού για πολυκομβικό ΑΡΙΑΔΝΗ σχεδιάστηκε εκεί και απο αυτόν.

Στην επόμενη συνάντηση προσκάλεσα και τον Θ. Δρίγκα.



Έτσι ήρθαν τα πράγματα που το 1987 στο Κέντρο δικτύου του ΟΤΕ μαζί με τον Σταύρο Μπινιέτογλου σύνδεσα το PAD -Packet Assember Disassembler - πάνω στην 9.6 γραμμή από το Χ.25 του Γαλλικού δικτύου NTI (αργότερα Transpac). Παίζοντας με τις παραμέτρους του PAD, o Σταύρος μου εξήγησε ότι το ίδιο έκανε και ο ίδιος αλλά στέλνοντας μια κασέτα με τον διπλωματικό σάκο αεροπορικώς στο Παρίσι. Φυσικά το δικό του PAD μια ντουλάπα 2 μέτρα και βάρος μισό τόνο δεν έμπαινε παραμάσχαλα. Ονομάζετο x.25-concetrator και είχε την δυνατότητα να μοιράζει και σύγχρονες γραμμές πέρα από τις κλασσικές ασύγχρονες για τερματικά. Μια τέτοια σύγχρονη Μ.1020 στα 9.6 bps παραδόθηκε σε χρόνο ρεκόρ για τον ΟΤΕ (λόγω προτεταιότητας στο ΑΡΙΑΔΝΗ) στην νέα βάση του προγράμματος στην οδό ΑΡΧΕΛΑΟΥ στο Παγκράτι.

Μερικές μέρες μετά την παράδοση της σύγχρονης Μ.1020 στα 9.6 στην ΑΡΧΕΛΑΟΥ είδα το πρώτο μεταγωγημένο πακέτο του διεθνούς δικτύου Χ.25 στην Ελλάδα. Αυτό ήταν το πρώτο επίτευγμα του TELEFILE switch. Η πιό συγκινητική στιγμή για μένα. Υπήρχε το HELPAK(αργότερα Hellaspac) του ΟΤΕ βέβαια αλλά στηριζόταν στον πλησιέστερο κόμβο για μεταγωγή και αυτός δεν ήταν στην Ελλάδα αλλά στην Γαλλία. Η ΑΡΙΑΔΝΗ υλοποίησε το πρώτο πλήρες packet-switching στην Ελλάδα (+).

Σε παγκόσμιο επίπεδο το Χ.25 άφησε ιστορία:

Ετσι πως πήγαν τα πράγματα σύμφωνα με τα λεγόμενα του V.CERF τα ευρωπαϊκά PTT οδήγησαν στο μεγάλο σχίσμα. Οι Ευρωπαίοι επέλεξαν μόνο CONNECTION-SERVICE απορρίπτοντας το DATAGRAM-SERVICE που επεδίωκαν οι Αμερικάνοι. Ετσι αν και το αρχικό Χ.25 θα έπαιζε το ρόλο του παγκόσμιου στάνταρ, η Ευρωπαϊκή βιομηχανία διάλεξε το δρόμο της απομόνωσης στο όνομα της αδυναμίας να ανταγωνιστεί στο νέο πεδίο του Ψηφιακού κόσμου. Οι κόμβοι TIMPLEX που δοκίμασε το ΑΡΙΑΔΝΗ το 1988 από την εταιρεία DATAPLEX (Ψημιχάκης, Κακομύτας) προσέφεραν και τα δύο είδη packet-switching.


Συμμετέχοντας στο στήσιμο του RIPE (ενός από τα τρία κέντρα συντονισμού του παγκόσμιου διαδικτύου), προσπαθόντας να πιάσω γνωριμία με τον Kees Neggers του Ολλανδικού ΑΡΙΑΔΝΗ με το όνομα SURFNET (γύρω στο 1990) του μίλησα για τις κακές επιλογές μας με το Χ.25 σαν νεοφώτιστος πλέον στον κόσμο του TCP/IP. Προς μεγάλη μου έκπληξη πήρα την απάντηση 'όλοι μας από το Χ.25 αρχίσαμε Γιάννη'. Τότε πήρα μια γεύση της λογικής που προσέφερε η νέα εποχή των δικτύων υπολογιστών, τις ευκαιρίες στην καινοτομία γιατί όπως αρχίσαμε εμείς έτσι ξεκίνησαν άλλοι που τώρα ήταν πολύ μπροστά.

Γιατί δημιουργούνται συνεχώς νέα Τοφλεριανά κύματα, οπότε κάτι καινούργιο θα πετύχεις αν μπεις σε κάποιο κύμα που θα σε φέρει στο επόμενο, δεν είναι αργά ποτέ.

Ακόμη και ο L. Roberts ο δημιουργός του ARPANET, του πρώτου δικτύου packet-switching στον κόσμο άφησε το πόστο του στην έρευνα για να φτιάξει το ΤΥΜΝΕΤ το πρώτο εμπορικό Χ.25. Αργότερα έμαθα και για το CSNET X.25, δίκτυο σταθμός για τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ.

Ηταν το Χ.25 του COSINE-IXI, του πρώτου Ευρωπαϊκου backbone για την Έρευνα που μας έδωσε πρόσβαση στο high speed internet. Από το Ευρωπαϊκο DANTE, ομπρέλα των Εθνικών Δικτύων Έρευνας (δες ΕΔΕΤ στην Ελλάδα, μη περιμένεις να δείς αναφορά σε μας) πέρνουμε μερικά στοιχεία ιστορίας. Είχαμε IP over IXI μέχρι το Λονδίνο και από 'κει στο Goddard Flight Center της NASA μέσω της FAT-PIPE των 512 Kbps που στήριζε τα πειράματα για packet-video του UCL (University College London).

Το Ελληνικό UUCP δίκτυο (Σ.ΑΛΕΞΙΟΥ), o κόμβος του ΕUNET στο Ηράκλειο με το όνομα ARIADNE και με τις μπανγκ στυλ διευθύνσεις

mcvax!ariadne!alexiou

χρησιμοποίησε επίσης το Χ.25 του COSINE-IXI για να βγει στο Αμστερνταμ, όδευση που προσέφερε το ΑΡΙΑΔΝΗ σαν Εθνικό Δίκτυο Έρευνας.

Πόσο μακρυά με πάει το Χ.25 !

ήταν αυτός ο κόμβος ARIADNE στο Ηράκλειο που με έκανε να διαλέξω το όνομα ARIADNE-T (δηλαδή να προσθέσω την ελάχιστη τροποποίηση -Τ) σαν DNS ονοματοδοσία για να αποφύγω μια πιθανή σύγκρουση με το UUCP που έκανε κάποια σύγκλιση με τους μηχανισμούς του internet και δεν γνώριζα πως έχουν ακριβώς τα θέματα.

Η κυρίαρχη ανάμνηση που έχω από την εμπειρία με το Χ.25 (όπως το υλοποίησαν τα Ευρωπαϊκα PTT) είναι ότι δεν επέτρεπε ουσιαστική αντίληψη των δυνατοτήτων του Computer Network (δίκτυα υπολογιστών).

Εμπόδιο ήταν ο κεντρικός έλεγχος που επιβάλει το CONNECTION-SERVICE του X.25. Ο πειραματισμός με αυτό δημιουργεί μια γνώση που αδυνατεί να αντιληφτεί την 'ελευθερία - peering' που προσφέρει το αποκεντρωμένο internet με το DATAGRAM-SERVICE. Στο δεύτερο ο δρόμος είναι ελεύθερος (όπως τον προσδιόρισε ο R.Stallman) για κάθε συνεισφορά και κάθε επίτευγμα, εντός του πλαισίου των στάνταρ και κανόνων της Κοινότητας. Αλλο IETF άλλο ISO/CCITT.

Ετσι οι μηχανικοί δικτύων ερίζουν για το ποιά πρωτόκολλα είναι αρτιότερα. Ομως είναι σαφές ότι η καινοτομία ανθίζει σε ελεύθερο τεχνολογικό περιβάλλον έτσι ο δρόμος του χωρισμού με το Χ.25 όπως και με το OSI γενικότερα δεν άργησε να φανεί και σε μένα. Η αποκέντρωση επιτρέπει την καινοτομία ενώ ο κεντρικός έλεγχος την αποτρέπει. Μια σύγκριση της πορείας των δικτύων εποχής PTT και αυτών εποχής ISP αποδεικνύει αυτή τη τοποθέτηση, νομίζω.

Αργότερα έμαθα ότι η ΑΤΤ (υπέρμαχος του κεντρικού ελέγχου) αρνήθηκε στο ARPA του Υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ να υλοποιήσει ένα αποκεντρωμένο δίκτυο για προφανείς λόγους (απώλεια ελέγχου = απώλεια μονοπωλιακής τιμολόγησης). Έτσι καθυστέρησε η υλοποίηση του αποκεντρωμένου δικτύου από τους υπέρμαχους του 'κεντρικού' ελέγχου, εντός του πυρήνα της ίδιας της εξέλιξης. Αρχικά "TCP" σήμαινε "Transfer Control Protocol" δηλαδή μεταφορά ελέγχου από το κλασσικό κέντρο της τηλεπικοινωνίας στα συνδρομητικά άκρα. Δεν γνωρίζω το γιατί άλλαξε σε "Transmission Control Protocol" που έχουμε σήμερα.


(+) ήμουν αυτός που παρέλαβε τον εξοπλισμό επίσημα, το 1988 νομίζω για να ολοκληρωθούν οι πληρωμές. Η επιτροπή της ΓΓΕΤ που έκανε έλεγχο ήταν ο κ. Πρωτονοτάριος (καθ.ΕΜΠ), ο κ.Κοζάτσας και ο κ. Δημάκος από την ΓΓΕΤ. Οι μεταπτυχιακοί κ. Γ.Στασινόπουλος και κ. Σ. Συκάς από τον ομάδα του κ. Πρωτονοτάριου συνεργάτηκαν στην τεχνική αξιολόγηση του εξοπλισμού. Συνεργασία υπήρχε επίσης και με άλλα στελέχη του ΟΤΕ για το ΑΡΙΑΔΝΗ, θα κοιτάξω παλιές σημειώσεις και θα επανέλθω.


(#) ένας αριθμός σύμφωνα με το στάνταρ Χ.121 και την αριθμοδότηση από CCITT για Δημόσια Δίκτυα. Στη περίπτωση της αναφερόμενης επίδειξης υπήρχε η ελευθερία του Ιδιωτικού Δικτύου, οπότε το 11111112 ήταν επιλογή του Άγγλου μηχανικού.


(^) αυτή ήταν μια σωτήρια επαφή γιατί αργότερα το 1988 ο μοναδικός κόμβος Χ.25 κάηκε (ναι το ρεύμα στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ προξενεί απίστευτες βλάβες αλλά στου κουφού ....) και το Εθνικό Δίκτυο Ερευνας - ΑΡΙΑΔΝΗ έμεινε από κόμβο.


ΓΛΩΣΣΑΡΙ

ΓΓΕΤ - Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας κάτι σαν αντίστοιχo του ARPA (με πολύ φαντασία)

ΥΒΕΤ - Υπουργείο Ανάπτυξης σήμερα, τότε ήταν Βιομηχανίας Ερευνας ΤΕχνολογίας

Μ.1020 - ζεύγος χαλκού, 2-σύρματη/4-σύρματη γραμμή νοικιαζόμενη από ΟΤΕ, αφόρτιστη

ΑΡΧΕΛΑΟΥ 28 ΠΑΓΚΡΑΤΙ - Ενοικιαζόμενο κτίριο, έδρα του ΑΡΙΑΔΝΗ το 1987, γίνεται αναφορά γιατί χάραξε το δρόμο που πήρε το Εθνικό Δίκτυο Ερευνας Τεχνολογίας ΕΔΕΤ
τουλάχιστο 10 χρόνια πριν, παράδειγμα πρωτοπόρο τόσο στη βασική "ιδέα" όσο και σαν σχέδιο δράσης.

HELPAK - Δίκτυο (τεχνολογίας) μεταγωγής πακέτου του ΟΤΕ σε λειτουργία το 1984 (ημι-τελές), γαλλική τεχνολογία τύπου mainframe.

TELEFILE - Αμερικάνικος κατασκευαστής κόμβων Χ.25, τεχνολογία VME, χαμηλού κόστους και διαστάσεων.

TIMPLEX - Αμερικάνικος κατασκευαστής κόμβων Χ.25, είχαν προωθημένα χαρακτηριστικά και έκδοση του Χ.25 με Datagram facility, καθοριστικό στοιχείο αποκεντρωμένου δικτύου. Έκανα δοκιμές με κόμβο που
παραχώρησε η εταιρεία Dataplex.

HELLASPAC - Πλήρες Δίκτυο Μεταγωγής Πακέτου του ΟΤΕ, Ισπανικής τεχνολογίας (TELEFONICA) σε λειτουργία το 1989/90. Ξεκίνησε προσπάθεια να τρέξει το Αριάδνη σαν υπο-δίκτυο του HELLASPAC
αλλά απέτυχε και η ανάθεση από τον ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ στον ΟΤΕ ακυρώθηκε.

IXI - International X.25 Interconnection, πολυ-εθνικό δίκτυο-κορμού για Ερευνα/Εκπαίδευση από την ΕΕ με ενοικιαζόμενες γραμμές από τους ΟΤΕ της Ευρώπης (μετά από ισχυρές πολιτικές πιέσεις για
άνοιγμα του τομέα Δικτύων που ήταν σε μονοπωλιακό έλεγχο από αυτούς). Για να βάλω τα μπλε μόντεμ έπρεπε να τα πιστοποιήσει ο ΟΤΕ. Είχα προσκομίσει το 1987 ένα τέτοιο μόντεμ baseband στα εργαστήρια του
ΟΤΕ στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου. Το 1997 έπαιξα ΑΤΜ οver Satellite και video-conference στον ίδιο χώρο με την βοήθεια του κ. Χάγιερ που έτρεχε τον δορυφορικό σταθμό εκεί στα 8Mbps.

BACKBONE - δίκτυο κορμού, ένας τύπος δικτύου όπως λέμε LAN, MAN, WAN που αφορά διασύνδεση άλλων δικτύων, το κύριο χαρακτηριστικό του, απαραίτητο σε μη-μονοπωλιακά περιβάλλοντα.

COSINE - Cooperation for Open Systems In Europe, Το πρώτο πρόγραμμα της ΕΕ για τα Δίκτυα Ερευνας/Εκπαίδευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση , το COSINE-IXI αργότερα έγινε EUROPANET, μετά DANTE, σήμερα λέγεται GEANT.

UUCP - Unix-to-Unix-CoPy, δικτυακό λογισμικό για σύνδεση υπολογιστών αρχικά μέσω τηλεφωνικού δικτύου των οργανισμών PTT, αργότερα μέσω X.25 και τέλος μέσω Internet (tcp/ip).

PTT - Poste Telegramme Telephone, οργανισμοί εθνικά μονοπώλια

ΑΤ&Τ - American Telephone and Telegraph