Ο μετασχηματισμός ΜΙΜΕ 1.0

Η κατασκευή Χ.400 multimedia mail
θα μπορούσε να είναι ένας άλλος τίτλος για το σημερινό ποστάρισμα και αφορά την δημιουργία ένος εργαλείου, πολυμεσικό ηλεκτρονικό ταχυδρομείο με υποστήριξη ελληνικών την εποχή που δεν είχε ακόμη εμφανιστεί η περιβόητη Ευδώρα-Εudora ενώ εργαλεία όπως ELM, PINE και τα πιό προωθημένα MH, XMH χειρίζονταν μόνο ascii/text.

Το πιό ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η καινοτομία έγινε στο πλαίσιο προώθησης του Εθνικού OSI δικτύου, με το στάνταρ Χ.400 (84) όπως προέβλεπε η σχετική ανάθεση από την DGXIII της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (national project V.5805). Έβαλα σαν παραδοτέα του έργου την σύνδεση με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο τύπου RFC822 και την πρακτική αξιολόγηση των δύο συστημάτων. Αναπτύχθηκαν προγράμματα - PERL scripts (Εβίνα Μακρή, Κώστας Μαρνέρης) για τα στατιστικά της διακινούμενης πληροφορίας (domains, lists) για να συγκρίνω τα αποτελέσματα. Το κλειδί ήταν οι κόμβοι RFC987 (ALG - application level gateway) που είχαν αναπτυχτεί (quipu, sunlink-mhs) με στόχο την προσέγγιση των δύο κόσμων ISO και IETF. Οι Marshall Rose και Steve Kille (στην ίδια ομάδα εργασίας του RARE WG messaging/directories) ήταν οι κύριοι συντελεστές αυτής της πολιτικής.

Σε αυτό το έργο "Value 5805" της ΕΕ περί προώθησης των Δικτυακών Υποδομών στην Ελλάδα το εργαλείο για "multimedia" ηλεκτρονικό ταχυδρομείο θα κάλυπτε την ανάγκη για ελληνικά .
Το manual του εργαλείου περιγράφει τα δομικά του στοιχεία. Η ΓΓΕΤ, το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ, το ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ και ο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ έτρεξαν το λογισμικό με επιτυχία. Μια ομάδα στο ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (TSI) πρότεινε να αναλάβει την διανομή του εργαλείου αλλά δεν συνεργάστηκα (mea culpa) και έτσι πρόκανε η Ευδώρα :-( , αν και το εργαλείο είχε ελεύθερη άδεια χρήσης.


MIME σημαίνει Μulti-purpose Internet Message Extentions,δηλαδή ο μηχανισμός εισαγωγής πολυμέσων στο δίκτυο, αρχικά στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και μετά σε κάθε άλλη εφαρμογή όπως το WWW (+). Ηταν το standard για τη μορφή-format των μηνυμάτων. Στην ορολογία των αντιπέρα του Ατλαντικού ανταγωνιστών της OSI-φικής Ευρώπης λέγεται πιό χαλαρά RFC. (*)

Είχα ήδη αρχίσει να αισθάνομαι τα κύματα "καινοτομίας" που χαρακτήριζαν το νέο περιβάλλον (δηλαδή το αντι-OSI δικτυακό περιβάλλον.

Η Μαρία Δήμου από το CERN έστειλε μια μελέτη για τους email clients και αναφορά στο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό "ΜΙΜΕ 1.0".


Με το ΜΙΜΕ βρήκα τι ιδέες computational email και "ΕΜ -enabled mail" του N.Borenstein και άρχισα να φαντάζομαι μια Global Internet Machine (GIM) πλατφόρμα για νέες εφαρμογές


Επίσης, άρχισε να δένει η έννοια "εξέλιξη" σε σχέση με την GIM, σαν μια μετάλαξη κάτω από την επίδραση της έννοιας Metasystem transition .

Ο μετασχηματισμός MIME ήταν μια τέτοια μετάλλαξη και μάλιστα ενώ το δίκτυο βρισκότανε σε πτήση. Ο μηχανισμός metamail του Borenstein ενσωματωνόταν στο λειτουργό εξάρτημα sendmail, σταδιακά από μέιλερ σε μέιλερ.

Εδώ σαφώς απέκτησα εικόνα για το πως δημιουργείται η καινοτομία στο δίκτυο και μάλιστα μέσα από μια πραγματική κατασκευή τουλάχιστον στην ελληνική επικράτεια του διαδικτύου.

Επίσης εντόπισα μια οπτική γωνία θεώρησης των δικτυακών πραγμάτων που έδινε νόημα στην ερώτηση "τί ειναι το διαδίκτυο ;" (δες ποστάρισμα στο αγγλοφωνο μπλογκ).

Το MIME ήταν το πρώτο μου επίτευγμα τόσο σαν έννοια θεωρίας όσο και σαν εργαλείο στο πεδίο του internet developement.

Δυστυχώς ήμουν μέσα σε τεράστια πληροφοριακή καταιγίδα του κυβερνοχώρου αλλά κυρίως μέσα σε ένα εχθρικό εργασιακό χώρο στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ το 1994 που η συνισταμένη των γεγονότων οδήγησε να μην προχωρήσω με την καινοτομία αυτή αν και έκανα έναν σοβαρό σχεδιασμό.


(+) συχνά γράφεται από δημοσιογράφους κλπ ότι το WWW ήταν επίτευγμα του CERN, ο T.B.Lee με βοηθό τον R. Cailliau .... Ξεχνούν ότι η πρώτη φάση του Ιστού δεν είχε πολυμέσα ήταν μόνο ascii/text . Μάλιστα υπάρχουν αρνητικά σχόλια σχετικά με το κακό που προξένησε η εισαγωγή του in-line graphics από την ομάδα του NCSA (Marc Andreessen,Eric Bina) γιατί έφερε την TV-like κουλτούρα του κλικ.

(*) ο κύριος λόγος που επικαλούνταν οι Ευρωπαίοι μηχανικοί δικτύων/πληροφορικής ενάντια στην τεχνολογία του internet (1984-1994) ήταν ότι βασίζονταν σε κείμενα "αέρα" όπως τα λεγόμενα RFC και σε ανύπαρκτους νομικά οργανισμούς όπως IETF. Υπήρχαν και σύμμαχοι εξ'ΗΠΑ που είχαν την ίδια γνώμη. Είχαν στο μυαλό τους οργανισμούς όπως ISO και CCITT με διαδικασίες μπετόν-αρμέ.

ISOSUN - ο δικέφαλος γίγας

ISOSUN = ISO + SUN

ISO σημαίνει International Standards Organization και το μοντέλο κατασκευής δικτύων "Open System Interconnection - OSI", τεχνολογία με στάνταρς για να φτιάξεις το COSINE με τα πρωτόκολλα OSI του ISO (X.25/28/29, X.400/500). Ηταν η βασική φιλοσοφία του εγχειρήματος δηλ. προσανατολισμός στα στάνταρς (όχι ιδιόκτητη τεχνολογία) και ανοικτά συστήματα όπως το UNIX.

COSINE είναι το πρώτο μεγάλης κλίμακας Ερευνητικό Έργο (*), στην κατηγορία EUREKA της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Cooperation for Open Systems IN Europe.


SUN σημαίνει SUN MICROSYSTEMS, SUNOS (UNIX SV, UNIX-BSD) δηλαδή Τεχνολογία για να φτιάξεις ένα κόμβο στο INTERNET όπως προσδιορίζουν τα πρωτόκολλα TCPIP του ΙΕΤF (rfc xyz).

O ISOSUN είχε και τις δύο τεχνολογίες

• (a) tcp/ip, rip, dns, bsd sockets κλπ

• (b) X.25, X.400

Αλλά το πιο σημαντικό ήταν ότι είχε ένα πακέτο βασισμένο στο πρωτόκολλο RFC987 που γεφύρωνε τους δύο κόσμους μέσω του Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου (αργότερα πήρε το όνομα SUNLINK MHS)

Ο ISOSUN είναι ο υπολογιστής που στήριξε την ανάπτυξη του:

• COSINE (IXI, X.400-MHS, RFC-987 GATEWAY) του

• EUROPANET (πατέρα του DANTE και παππού του GEANT) και του

• ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ "ΑΡΙΑΔΝΗ" (πατέρα του ΕΔΕΤ και παππού του ΕΔΕΤ2 και ενός μεγάλου τμήματος του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ INTERNET (Autonomous System 2546 στο NSFNET το 1992)

Το αδελφάκι της ο LEON.NRCPS.ARIADNE-T.GR στήριξε τον πρώτο ΔΗΜΟΣΙΟ ISP στην Ελλάδα



ΑΡΙΑΔΝΗ σημαίνει το σχέδιο ανάπτυξης του Εθνικού Δικτύου Έρευνας - ιδρυτής ο ΝΙΚΟΣ ΜΑΛΑΓΑΡΔΗΣ (το όνομα "αριάδνη" τελικά έφτασε μέχρι και το δίκτυο με τα ΚΕΠ του ΥΠΕΣΔΑ, κάτι τέτοιο λέει το παράξενο ιδεόγραμμά τους, μοιάζει με παπάκι και έχει κόκκινη τελεία στο κέντρο). Το ΑΡΙΑΔΝΗ ξεκίνησε από το ΥΒΕΤ (Υπουργείο Βιομηχανίας) στο Σύνταγμα, μετά στην ΓΓΕΤ στην Μεσογείων, μετά στην Αρχελάου στο Παγκράτι σε ανεξάρτητο κτήριο και τέλος στον ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ (Ινστ. Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών).



ARIADNE NETWORK ελληνική σημμετοχή στο COSINE, ιδρυτικό μέλος της διεθνούς κοινοπραξίας, αργότερα έγινε ιδρυτικό μέλος του DANTE - Deliveralty of Advanced Network Technology to Europe

ARIADNE-T το όνομα που σκέφτηκα, να διατηρεί το όνομα που σκέφτηκε ο κ. Ν.Μαλαγαρδής, να αποτελεί Domain Name για το INTERNET χωρίς την πιθανή συμπλοκή με το ARIADNE του ΙΤΕ στην Κρήτη που ήταν ο πρώτος ελληνικός κόμβος UUCP και βρίσκετο σε φάση μετάβασης στο DNS. Επίσης δήλωνε το ερώτημα "OSI or IP ?" (δες τον προβληματισμό στην μελέτη για το ΤΕΕ)

Το πρώτο πειραματικό λογισμικό για προγραμματισμό δικτύου έτρεξε πάνω στον ISOSUN, Η σύνδεση με το NSFNET, Οι πρώτες συνδέσεις Πανεπιστημίων (ΑΘΗΝΑΣ, ΑΙΓΑΙΟΥ, ΘΡΑΚΗΣ, ΠΑΤΡΑΣ, ΠΑΝΤΕΙΟΥ, Πολ. Κρήτης, ΤΕΙ Αθήνας) της ΓΓΕΤ, του ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ, του ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ.

Κάποια στιγμή μια ομάδα στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ έκανε τον ISOSUN front-end σε μινι-υπερ-υπολογιστή των PARSYTEC που δεν είχε δικό του δίσκο (τα είχα πάρει στο κρανίο με αυτή την κίνηση, γιατί δεν πήρατε τον LEON ? "μα ήταν πιό κοντά" ήταν η απάντηση του Υπευθύνου και ο κόμβος μας στο διαδίκτυο σερνότανε φυσικά, ναι τόση αγάπη για το διαδίκτυο).


Το πρώτο πρώτο διάγραμμα σχετικά με τη κατάσταση του Ιντερνετ στην Ελλάδα (το μεγαλύτερο τμήμα της εποχής) δείχνει το θέση του ISOSUN μαζί με τον αντικαταστάτη του τον δρομολογητή CISCO-AGS (μάλλον τον πρώτο που έφτασε στην Ελλάδα). Ένα βράδυ ενώ προσπαθούσα ένα νέο κόμβο (ΑΤΚΟ, PLANET ??) έβλεπα περίεργα πράγματα να συμβαίνουν στον ISOSUN. Αργότερα κατάλαβα ότι ήταν μπαγκ - bug στο λογισμικό SUNOS IP/X.25 που μόνο 8 συνδέσεις υποστήριζε. Στην ενάτη δεν έλεγε τίποτε αλλά έκανε χαοτική πολυπλεξία των πακέτων οπότε δεν είχα άλλη επιλογή από το σετ των CISCO (1 AGS, 2 MGS, 2 IGS). Λόγω προβλημάτων συνεργασίας της ομάδας (Αρβιλιάς, Κοροβέσης, Δρίγκας, Τελώνης) είχα αποφασίσει άλλος μηχανικός να χειριστεί το θέμα. Όμως το προσωπικό έπρεπε να υποχωρήσει έτσι μες τη νύχτα πήρα τον AGS
από το κουτί και ο γίγας πέρασε σε δεύτερο ρόλο στην διάταξη του ΛΑΝ.

CIDR -αλλαγή μηχανής δρομολόγησης σε πτήση

Τα αρχικά δηλώνουν Class-less Inter-Domain Routing Πως ερμήνευσα τις αλλαγές που σχετίζονται με δρομολόγηση στο διαδίκτυο (κυρίως στο core routing) μέσα στο μοντέλο "κβάντο αυτοματισμού". Ένα μοντέλο για το διαδίκτυο και τις αλλαγές του. Βασικές έννοιες του CIDR περιγράφτηκαν στην πτυχιακή του 1997 στο κεφάλαιο περί IPv6 Έζησα τα γεγονότα που αφορούν την επέκταση του συστήματος δρομολόγησης που είχε μέχρι το 1993 το διαδίκτυο. Τι θυμάμε από το CERN και τους Jean-Michell Jouanigot, Martin Olivier, συνάντηση με τον Brian Carpenter επικεφαλή της ομάδας δικτύων του CERN, πως κέρδισα μια νέα γραμμή 9.6Κbps ΙP Αθήνα-Γενεύη, φέρνοντας την ΑΡΙΑΔΝΗ πιό κοντά στις εξελίξεις του Ιντερνετ). Τον πειραματισμό με τα 8 Mbps broadband με τον ΟΛΥΜΠΟ στο διάστημα, έργο CHEOPS του CERN   που έφερα στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ και μαζί τον πρώτο δορυφορικό σταθμό για τον Olympus Satellite.

Βέβαια το δημοσιο-υπαλληλικό κατεστημένο στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ γρήγορα κατάφερε να με βγάλει από το έργο, ακόμα και από την emailist δηλώνοντας άλλον εκπρόσωπο στην ομάδα (σαν συμβασιούχος έργου δε παίζεις τους μονιμάδες με τίποτα). Ετσι έχασα την ευκαιρία να εμπλακώ με οπτική μεταγωγή - optical switching. Ενας καταπληκτικός εξοπλισμός που έμεινε στα αζήτητα. Η έννοια "backbone" ήταν σημαντικό μάθημα περί διαδικτύου, υπήρχε η ανάγκη σχεδιασμού του ΕΒΟΝΕ σαν ethernet πεντάγωνο να αξιοποιεί τα 3-4 fat-pipes της Ευρώπης προς Αμερική σαν ένα δίκτυο και μια οντότητα δρομολόγησης. Τι θυμάμε για το πρώτο CISCO στην Ελλάδα του Σαρτζετάκη (στοιχεία "συνεργασίας" με το ΙΤΕ με θέμα τη δικτύωση της χώρας, ένας ανταγωνιστικός διάλογος με αφορμή το ISODE, δεν μπορεί να κατέβει με τα 9.6 Kbps της Αριάδνης,έλεγε ο Στέλιος σαν μομφή το άκουγα εγώ κλπ κλπ :-) ) Η συμμετοxή μου στο πενταγωνικό ΕΒΟΝΕ (εκεί δοκιμάστηκε το BGP Policy Routing του ΙΕΤF), δεν είχε να προσφέρει τεχνογνωσία στην ομάδα έργασίας έτσι προσφέρθηκα για πρακτικογράφος. Οι γκουρού των δρομολογητών (BATES, LOTHBERG, STOCKMAN) έκαναν την κύρια δουλειά στην ομάδα για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη του EBONE, για τον καθένα ξεχωριστά μπορεί να γραφτεί ιστορία. Ο Tony Bates ευθύνεται για την ιδέα να μετατρέψω την Αριάδνη από πρόγραμμα OSI σε πρόγραμμα ανάπτυξης του Ελληνικού διαδικτύου. Οταν ο Bateς έφυγε από το ULCC για το RIPE, Ο Goldstein του NSF τον προβάδισε με τον χαρακτηρισμό "Τοny εγραψες ιστορία ...", πρόσφατα η CISCO τον προσέλαβε με τον τίτλο CISCO Innovator. Αυτή εδώ η εικόνα της Αριάδνης δεν είναι παρά ένα αντίγραφο αυτής του Tony για το JANET, το αντίστοιχο του ΑΡΙΑΔΝΗ για την Βρετανία. Ο Bernard Stockmann ευθύνεται (από το group IETF OPS) για το μάθημα καθοδήγησης του EBONE, το μάθημα σχεδιασμού του πρώτου σύνθετου backbone. Εκεί έμαθα βασικά στοιχεία της τεχνολογίας δρομολόγησης σε συνθήκες ζωντανών εξελίξεων (τα εφάρμοσα αργότερα στο ΟΤΕΝΕΤ). Και από τον Peter Lothberg πήρα την συναρπαστική εμπειρία, τι σημαίνει να τρέχεις μια "fat pipe" US-EU στο παγκόσμιο διαδίκτυο. Αργότερα έμαθα ότι και η CISCO το ίδιο έκανε με μένα (σε άλλη κλίμακα βέβαια) για τον σχεδιασμό των οπτικών δρομολογητών της σειράς GSR. Προσέλαβε τον Peter για σύμβουλο σχεδιασμού. Η αναφορά σε επώνυμους αποτελεί στοιχείο τεκμηρίωσης των ζωντανών παγκόσμιων εξελίξεων, αποτελεί πηγή των δικών μου μαθημάτων aλλά λειτουργεί και σαν προτροπή για επανάληψη της "συνταγής" από νέους developers (δες ποστάρισμα "Η αξία της διεθνούς σκηνής"). Η συνύπαρξη με Τζωρτζάκη (δύο ελληνικές συμμετοχές στο working group !)στο ΕΒΟΝΕ (ομάδα κατασκευής ενός ευρωπαικού δικτύου-κορμού για το διαδίκτυο) και στο RIPE (ομάδα συντονισμού παρόχων διαδικτύου στην Ευρώπη). Το αναφέρω γιατί έκανε μεγάλη εντύπωση στους άλλους εκπροσώπους, ιδιαίτερα για το "διπλό" κόστος της συμμετοχής από μια φτωχή χώρα.Τόσο το ΙΤΕ όσο και η ΑΡΙΑΔΝΗ/ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ συμμετείχαν στην δημιουργία του RIPE γιατί είχαμε διαφορετική αφετηρία. (Το ΙΤΕ είχε το BITNET-ΙΒΜ έτσι έστελνε τον Παντελή ενώ εγώ πήγαινα σαν Εθνικό Δίκτυο Ερευνας ΑΡΙΑΔΝΗ από την Ελλάδα). Κάπου το 1991/92 όταν άρχισαν οι πρώτες προσπάθειες για ενοποίηση των δραστηριοτήτων μας (Χαλάτσης, Ορφανουδάκης) συζητήσαμε για τον "εξορθολογισμό" των διεθνών συμμετοχών. Πάντως, τα τότε αποτελέσματα της συμμετοχής δεν πιστεύω ότι έχουν το ίδιο impact με την μετέπειτα συμμετοχή. Νομίζω, ότι η σταδιακή έλλειψη "οράματος" είναι η αιτία. Παρόμοια υποβάθμιση εντός του ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ, είναι ακόμη πιο απογοητευτική η εικόνα, μόνο σε επισκέψεις υπουργών και επιφανών επισκεπτών θυμούνται κάπως το θέμα και γίνεται αναφορά. Τις υπόλοιπες μέρες βλέπουν "σύνδεση συσκευής σε μία άλλη" μια τεχνική λεπτομέρεια. Ουτε μια ερώτηση διάολε !! "τι βλέπεις να είναι αυτό το ιντερνέτ" σαν επιστήμονας ?. Παρακολουθούσα την λίστα big-internet σχετικά με τις αλλαγές που συζητούνταν πάνω στα προβλήματα κλιμάκωσης των διευθύνσεων, προβλήματα δρομολόγησης (ο ρυθμός επέκτασης των μνημών σε δρομολογητές ήταν μικρότερος της αύξησης του πίνακα δρομολόγησης σε χωρητικότητα). Αργότερα όταν ήμουν εκτός ΑΡΙΑΔΝΗ, έτρεχα την υποδομή της SUPERFAST FERRIES και μέσα από το X.25 έκανα λογκιν στον ΕΡΜΗ που λάμβανε τις ανακοινώσεις της λίστας, εκτός και αν η πληροφορία ήταν πλέον στον Ιστό WWW οπότε έτρεχα lynx πάνω στο hypertext κείμενο χωρίς in-line γραφικά. Τότε παρακολουθούσα τα περί IPv7 και πως το CIDR είναι μια λύση του IPv4 κόσμου αλλά που ενσωματώνεται και στην νέα γεννιά IPv6 (το 7 εγκαταλήφτηκε σύντομα. Εδώ ήταν που σκέφτηκα οτι βλέπω κάτι που έχει εξελικτική λογική (pattern). To CIDR ήταν ο μετασχηματισμός του χειροκίνητου συστήματος core routing σε (υπό-)σύστημα αυτοματισμού. Ένα νέο επίπεδο και νέο είδος διεθύνσεων (autonomous system, prefix, variable address mask) πάνω στο υπάρχον επίπεδο του IP, ένας νέος μηχανισμός άθροισης ΙP addresses και συμπύκνωσης σε ένα address-prefix ώστε στους κεντρικούς δρομολογητές να φτάνει μία εγγραφή δρομολόγησης για πολλές των ακραίων δικτύων. Το αποτέλεσμα ήταν οικονομία IP διευθύνσεων και συγκράτηση της αύξησης στους κεντρικούς πίνακες δρομολόγησης. Το πλέον εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η αλλαγή, αυτή η καινοτομία στο δίκτυο έγινε χωρίς να σταματήσει να λειτουργεί. Μια νέα φάση εξέλιξης στο δίκτυο, ένα νέο βήμα αυτοματισμού, το CIDR-κβάντο αυτοματισμού Όλα τα παραπάνω έχουν σχέση με τη δική μου κατανόηση στα θέματα δρομολόγησης, συνδέονται με πραγματικά γεγονότα στα μέρη που σχεδιάστηκε η τεχνολογία, περιλαμβάνει συναντήσεις και γνωριμίες με ανθρώπους κλειδιά τόσο στο διεθνές όσο και στο ελληνικό στερέωμα.